په افغانستان کې د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام (یو.اېن.ډي.پي) په یوه راپور کې د تېر ۲۰۲۴ زېږدیز کال فعالیتونه رسنیز کړل.
د یاد پروګرام په راپور کې ویل شوې، په افغانستان کې له هرو څلورو کسانو درې هغه یې لاهم د ورځنیو اقتصادي اړتیاوو په برابرولو کې له ستونزو سره مخ دي او په تېر ۲۰۲۴ کال کې ۹۰ سلنه افغان کورنیو اقتصادي ستونزې تجربه کړې دي.
په دې راپور کې راغلي، په ۳۴ ولایتونو کې د یاد پروګرام له مخامخ حضور سربېره، له ۲۱۰ څخه زیاتو غیر دولتي ادارو سره د دې لپاره همکاري کړې چې په وسيله یې اړمنو افغانانو ته مرستې ورسېږي.
د راپور یوه برخه: « په ۲۰۲۴ زېږدیز کال یو.اېن.ډي.پي ۲ میلیونه افغانانو ته چې نږدې نیمه برخه یې مېرمنې وې، اساسي روغتیایي خدمتونو ته لاسرسی برابر کړی؛ ۱.۳۷ میلیونو کسانو بیا کارېدونکې انرژۍ ته لاسرسی موندلی؛ له ۴۰۰ زرو زیات کسان له ټولنیزو زېربناوو برخه من شوي او له ۱۶ زره زیاتو کسانو ته د کار لنډمهاله زمینه برابره شوې ده.»
همدا راز د دې راپور په یوه بله برخه کې راغلي، د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام د سیمه ییزو شبکو له لارې د سوداګرو مېرمنو او بزګرانو هر اړخیز ملاتړ کړی او زرګونه کسانو ته یې هر اړخیزې قانوني مشورې هم ورکړې دي.
د راپور یوه برخه: « د سیمه ییزو شبکو له لارې له ۴ زره ۸۰۰ د زیاتو کوچنیو او منځنیو کاروباریانو ملاتړ شوی چې ۳ زره ۸۹ په کې د مېرمنو پر مشرۍ سوداګري ده. همدارنګه ۱۷.۷۱۷ هکټاره ځمکه بیا روغول شوې؛ له ۶ زره ۶۰۰ زیاتو بزګرانو ته د خوراکي توکو د تولید زیاتولو ملاتړ ورکړل شوی او زرګونو کسانو ته د قانوني مشورو، مدني پوهاوي او د ټولنې پر بنسټ د پرېکړو کولو زمینه برابره شوې.»
د اقتصاد وزارت ویاند حبیب الرحمان حبیب وايي: « دا چې هېواد مو له اوږدې جګړې راوتلی او اقتصادي بیارغونې پروګرامونو پلي کېدو ته اړتیا لري او له بلې خوا، افغانستان د طبیعي آفتونو او اقلیمي بدلون له اغېزو سره مخ هېواد دی، نړیوالې بشري مرستې کولی شي په بېړنیو حالاتو کې د ژوند ژغورنې، ټولنیز ثبات او اوږدمهاله پرمختګ لپاره ښې اغېزې ولري، خو اساسي حل لاره دا ده چې نړیواله ټولنه د محدودیتونو لرې کولو ترڅنګ له اقتصادي لومړیتونو سره سم، د پراختیايي مرستو له لارې خلکو ته د کار او اشتغال زمینه برابره کړي.»
د یاد پروګرام د راپور په یوه بله برخه کې دا هم ويل شوي چې په روان ۲۰۲۵ کال کې په پلان کې لري چې د ښځو پر مشرۍ کوچني کاروبارونه، مسلکي زده کړې پراخې کړي او د اقلیمي بدلون پر وړاندې د زغم وړتیا په برخه کې پانګونه وکړي.
په ورته مهال سرپرست حکومت بیا په افغانستان کې د نړیوالو موسسو د فعالیتونو هرکلی کوي او غوښتنه لري چې یادې موسسې باید په هېواد کې له دوامداره کاري فرصتونو برابرولو سربېره، انکشافي پروژي عملي کړي؛ ترڅو د افغانستان اقتصادي پرمختګ ته زمینه برابره شي.
د اقتصاد وزارت مسلکي معین عبداللطیف نظري وايي: « د افغانستان اسلامي امارت اقتصاد وزارت له هغو ټولو ملي او نړیوالو موسسو مننه کوي چې د افغانستان له خلکو سره همکاري کوي. زموږ غوښتنه دا ده چې دا موسسې باید خپل فعالیتونه د کار ایجادولو، اشتغال، انکشافي او پراختیايي پروژو پر پیلولو تمرکز کړي؛ ترڅو موږ وکولی شو په زیربنايي توګه د افغانستان له ودې سره مرسته وکړو.»
له دې سربېره د دې راپور په پای کې راغلي چې له خلکو اصولي چلن به یې د تېر په څېر د کار اصلي محور وي او له خپلو شریکانو او مرسته کوونکو د دوامداره ملاتړ له مننې سربېره د راتلونکي کال لپاره د افغانانو د لا ځواکمنتیا لپاره د لا زیاتو هڅو تمه لري.
