د جون ۲مه، د پناه غوښتنې له نړیوالې ورځې سره برابره ده، دوه ورځې وروسته د ملګرو ملتونو د کډوالو سترې کمېشنرۍ ياده ورځ ونمانځله.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو کډوالو سترې کمېشنرۍ مشر وايي، افغانان له کډوالۍ او پناه غوښتنې سره بشپړ پېژندګلوي لري او د پوځي یرغلونو، کورنیو جګړو او طبیعي پېښو په څېر لاملونو میلیونونه کسان دې ته اړ کړي چې په وروستیو کې یې د بېرته ستنېدا لړۍ هم چټکه شوې.
عرفات جمال وايي، یوازې له ۲۰۲۳ز کال راهیسې شاوخوا ۳.۵ میلیونه افغانان له ایران او پاکستان هېواد ته راستانه شوي چې په خبره يې که مدیریت نه شي د افغانستان اقتصادي وضعیت پیچلی کوي.
جمال زیاته کړې:« د یو.اېن.ډي.پي وروستی راپور، چې د یونیسف د څېړنو پر اساس ترتیب شوی وايي، شاوخوا ۷۰ سلنه افغانان د بېوزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي. که دې لوی رقم ته ۳.۵ میلیونه نور تازه راستانه کړل شوي ورزیات شي، تاسې تصور وکړئ چې د افغانستان پر اقتصاد به څه ډول اغیز وښندي. داسې یوه هېواد ته د ۳.۵ میلیونه کسانو ورتلل چې د ټولټال نفوس دوه-درېیمه برخه یې له بېوزلۍ سره لاس او ګرېوان دي؛ په واقعي مانا د نفوس ناڅاپي بدلون ضربه ده.»
جمال د افغان کډوالو او پناه غوښتونکو سره د پاکستان او ایران له وروستیو چلن نیوکه کوي او له دې هېوادونو غواړي چې خپله شاوخوا ۴۰ کلنه مېلمه پالنه او همکاري په دې تېر اخر خرابه نه کړي.
نوموړی له نړیوالې ټولنې او په ځانګړي ډول له امریکا غواړي چې افغانانو ته شا نه کړي او له افغان راستنېدونکو سره چې هېواد ته له راتګ سره له سختو شرایطو سره مخ وي؛ خپل ملاتړ ونه سپموي.
جمال په دې اړه وايي:« زه پر کوربه هېوادونو دهمکارۍ غږ کوم. راځئ د تېرو ۴۰ کلونو مېلمانه پالنه له منځه مه وړئ، راځئ سره کېنو، پر هغو راستنېدونکو وغږیږو چې غواړي هېواد ته راشي او هغه نور چې دا مهال نه شي کولی راستانه شي. راځئ پر دې وغږیږو چې څنګه کولی شو د راستنېدنې پروسه د سولې او ثبات او اقتصادي ودې بدله کړو. په پای کې پر نړیوالې ټولنې او امریکا هم غږ کوم چې تاسو په تېرو ۴۰ کلونو کې خپل ملاتړ ښودلی، تاسو په دې موده کې له پناه غوښتونکو ملاتړ کړی؛ خو دا یې وخت نه دی چې افغانانو ته شا کړو او هېر یې کړو.»
په ورته وخت کې جمال وايي، له خپلو همکارو ادارو او سرپرست حکومت سره پر ګډه کار کوي، څو د راستنېدنۍ پروسه اسانه کړي.
د دې ترڅنګ جمال له افغانانو سره د روغتیايي کلینیکونو، ښوونځیو او د ابو شبکو د جوړونې په برخو کې د همکارۍ یادونه کوي.
هغه زیاتوي:« د کډوالۍ ستره کمشنري د ملګرو ملتونو له نور همکارو ادارو، له سرپرست حکومت او له ټولو مهمه له افغانانو سره پر ګډه کار کوي ترڅو د بېرته راستنېدنې لړۍ بریا ته ورسوي، د ثبات سرچینه شي او د اقتصادي ودې لامل وګرځي. په ډېر ویاړ ویلی شم چې موږ په تېرو کلونو کې په دې توانېدلي یو چې د افغانانو لپاره روغتیايي کلینیکونه، ښوونځي، د ابو رسولو سیسټمونه او سرپناه ځایونه ورغوو.»
د افغانستان لپاره د کډوالۍ ستره کمشنري داسې مهال د افغانانو د راستنېدنې پر وضعیت او په دې برخه کې ترمخ پرتو ننګونو اندېښنه ښيي چې دامهال هره ورځ زرګونه کورنۍ له ایران او پاکستان بېرته هېواد ته راستنېږي چې ډېره برخه یې په جبري ډول دې کار ته اړ کیږي.
