له ۱۹۶۶زېږدیز کال راهیسې هرکال د اکټوبر۵مه د حکومتونو، نړیوالو سازمانونو او زده کړو د ملاتړ بنسټونو له خوا د ښوونکو حقونو ته د رسېدنې، دندو، مسلکي روزنې، استخدام او کار په اړه د ژمنتیا، لاسنیوي او تعهد په شعار سره نمانځل کېږي.
ملګرو ملتونو د ښوونکي نړیوالې ورځې په مناسبت د ټولو افغان ښوونکو نه ستړې کېدونکي هڅې او د زده کوونکو زړورتيا ستاينه کړې.
د افغانستان لپاره د دې سازمان سیاسي استازولۍ یا یوناما په خپاره کړي پیغام کې له افغان ښوونکو د ملاتړ ترڅنګ د سولې، پراختیا او ځان بسیاینې لپاره زده کړو ته لاسرسی اړین بللی.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ ویلي: « د سولې، پراختیا او ځان بسیاینې لپاره زده کړو ته لاسرسی اړین دی. زده کړه د هر افغان حق دی او باید ترې محروم نه شي. نه یوازې په دې ځانګړې ورځ بلکې تل مو افغانستان کې له هغو ښوونکو ملاتړ کړی چې غواړي نړۍ په غوره ځای بدل کړي.»
ملګرو ملتونو همدا راز تعلیم د يو ځان بسیا افغانستان لپاره د حیاتي او بنسټيز ارزښت په توګه یاد کړی دی.
بله خوا، پخواني ولسمشر هم د دې ورځې په مناسبت په يوه بيان کې د ښوونکو له زحمتونو د مننې ترڅنګ هیله څرګنده کړې چې پرهلکانو سربېره نجونو ته هم د زده کړو پراخ فرصتونه برابر شي.
حامد کرزي ویلي: « افغان ښوونکو له فشارونو، ستړياوو او اقتصادي ستونزو سره سره د هېواد د اولادونو تعليم او تربيت ته دوام ورکړی. هيله لرم چې ژر تر ژره د نجونو او هلکانو د زده کړې پراخ فرصتونه برابر شي، ترڅو هغوی خپلو ارمانونو ته ورسېږي او زموږ وطن د پرمختګ او ابادۍ پر لور رهنمایي کړي.»
همدارنګه، د ښوونځیو یو شمېر مسوولین هم د زده کړو معیاري کېدو، نصاب کې د بنسټیزو بدلونونو او تعلیمي نظام د ملاتړ غوښتنه کوي. دوی د شعار په کچه د ښوونکي له ورځې په نمانځنه نیوکه کوي او په خبره یې، باید عملي اقدامات وشي.
د یوه خصوصي ښوونځي مدیر عبدالوارث امیري وايي: « ښوونکي په افغانستان کې له بېلابېلو ستونزو سره لاس په ګرېوان دي. د معاشونو ټیټه کچه، غیر منظم تادیات، د ښوونځیو نامنظم چاپېریال، د تعلیمي نصاب زوړوالی، د درسي موادو کموالی، په ښوونیزو چارو کې سیاسي او قومي مداخلې او نور هغه څه دي چې ښوونیز نظام یې له ستونزو سره مخ کړی.»
ښوونکي بیا د امکاناتو او خپلې دندې په اړه د کمزورې انګېزې له امله شکایت کوي او له حکومت او زده کړو ملاتړو بنسټونو د لاسنیوي غوښتنه کوي.
ښوونکی علي حسین بهروز وايي: « لومړی څه چې افغان ښوونکی ورته اړتیا لري، د دولتي او نادولتي ارګانونو له خوا د انګیزې ورکړه ده. که معاش کم هم وي، خو چې انګیزه موجوده وي، ښوونکي ښه کار کولی شي. دویمه موضوع د ښوونکو معاش دی؛ که ښوونکو ته مناسب معاش ورکړل شي، ښوونیز بهیر ورسره ښه کېدای شي.»
د اکټوبر۵مه په ۱۹۶۶ زېږديز کال د ملګرو ملتونو د کار نړيوال سازمان او يونسکو د سپارښت لیک د تصويب کاليزې په مناسبت نمانځل کېږي او موخه یې د ښوونکو ملاتړ، د زده کړو پياوړتیا او په نړیواله کچه د ښوونې مسلک راتلونکې ارزول بلل شوي دي.
