د ملګرو ملتونو د موندنو له مخې، واک ته د سرپرست حکومت له رسېدو سره په افغانستان کې بشري کړکېچ سخت او د میليونونو افغانانو پر کډوالۍ سربېره، شاوخوا ۲۲ ميليونه نور افغانان بشري مرستو ته اړمن شول.
د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري له هېوادونو سره د مرستو بندېدو په لړ کې يو وار بيا په افغانستان کې د بشري کړکېچ سختېدو اټکلونه زيات شوي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي سرمنشي انټونیو ګوتېرېش وايي، د يادو مرستو د بندېدو له امله ښايي په افغانستان کې د ګرځند روغتيايي خدمتونو وړاندې کوونکو ټيمونو فعاليتونو پر ټپه ودرېږي او په دې توګه به ۹ ميليونه افغانان يادو خدمتونو ته له لاسرسي بې برخې شي.
ګوتېرېش زیاتوي:« دا پرېکړه به په افغانستان کې له ۹ میلیونو زیات خلک روغتیایي او مرستندویه خدمتونو ته له لاسرسي بې برخې او د سلګونو ګرځنده طبي ټیمونو او نورو اړینو خدمتونو د ځنډېدو لامل شي.»
د ګوتېرېش په خبره، ملګري ملتونه هر کال په ټوله نړۍ کې له ۱۰۰ميليونو زياتو کسانو سره مرسته کوي او په بشري پروګرامونو کې يې غزه، سوډان، افغانستان، سوريه او اوکرايين شامل دي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي زیاته کړې: « له غزې تر سوډان، افغانستان، سوریې او اوکرايین پورې د امریکا تمویل په مستقیم ډول هغو خلکو ته ملاتړ برابروي چې له جګړو، لوږو او ناورینونو سره مخ دي.»
حکومتي مسوولین هم تایيدوي چې د امريکا د مرستو بندېدل به د خلکو پر وضعيت اغېز وکړي، خو غوښتنه کوي چې د امريکا په شمول دې نړيوال له عامو افغانانو سره خپلې مرستې له سياسي مسايلو سره نه تړي.
د اقتصاد وزارت ویاند عبدالرحمان حبیب وايي: « د امریکا له خوا د بهرنیو مرستو تعلیق د ملګرو ملتونو سازمان د یو شمېر بنسټونو د فعالیت کچه راټیټه کړې. نه باید له بشري مرستو د سیاسي اهدافو لپاره کار واخیستل شي. دا مرستې د اړمنو کسانو لپاره په بېلابېلو برخو لکه روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی، د روغتیايي زېربناوو پیاوړتیا، د ناروغیو مخنیوی او کنټرول، د مور او ماشوم روغتیا او د روانې او ټولنیزو ناورغیو درملنې په برخه کې کارول کېږي.»
خو د اقتصادي چارو شنونکي تور لګوي چې نړيوال د افغانانو له بېوزله کولو خپلې موخې لري او له همدې کبله سرپرست حکومت مسوول بولي چې په خبره يې له کړکېچن وضعيت د وتلو لپاره منظم پروګرامونه تطبيق کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالصادق حمیدزوی وايي:« د افغانستان فقر اوسنی نه دی بلکې ډېرې اوږدې ریښې لري. دوی دا فقر په افغانستان او سیمه کې د خپلو موخو پلي کولو لپاره رامنځته کړی، دوی د افغانستان له لوږې د وسلې په توګه کار اخلي. دا ښکاره خبره ده چې له یوه داسې ناورین وتل چې دوی عملا ً د مرستو په رسۍ باندې تړلی، کله چې دا مرستې بندېږي، خپل تأثیرات به لري.»
د سیاسي چارو شنونکی زلمی افغانیار وايي:« امریکایان ځانونه د ډیموکراسۍ سرلاري او خلکو ته د انساني حقونو د ورکولو مخکښان ګڼي، اوس د افغانستان پر خلکو فشارونه تحمیلوي. زه هیله لرم د تقابلاتو لپاره د خبرو له لارې حل پیدا کړي، نه د فشارونو راوړلو له لارې چې ډېر زیان یې عامو خلکو ته رسېږي.»
د ملګرو ملتونو موندنې ښيي چې د تېرو کلونو پرتله د ناوړه اقتصادي وضعيت له امله په افغانستان کې پر بشري مرستو د عامو افغانانو اتکا زياته شوې او د دې اتکا کمولو لپاره يې په افغانستان کې د بنسټيزو پروژو پلې کولو ته د زمينې برابرولو غوښتنه کړې.
