کندهار د تازه میوو له پلوه د هېواد یو له هغو ولایتونو دی چې انار، مڼه او انګور په کې تر نورو مېوو ډېر حاصلات ورکوي.
سره له دې چې دغه میوې په کندهار کې پالل کېږي او بڼوال یې د ژوند تېرولو عاید بولي خو د کرنیز لابراتوار نشتوالي له امله دوی د خپلو باغونو او نورو کرنیزو توکو پر ناروغیو نه پوهیږي او د حاصلاتو ډېره برخه يې له تاوان سره مخ کیږي.
دوی وايي، په دې ولایت کې کرنیز لابراتور ته جدي اړتیا ده چې د کرنې او بڼونو اړوند ناروغیو تشخیص او درملنه پرې وشي.
کروندګر عبدالحلیم اغا وايي:« دا لابراتوار چې موږ ته پیدا شي، دا زموږ کرنیز حاصلات به راچیک کوي، له تېر کال راهیسې دا زموږ کښتونه ټول مرض کوي. دا اوس زموږ ګندنو، پیازو او سبزیو ټولو مرض کړی.»
یو بل کروندګر زلمی وايي:« له داسې زیانونو سره مخ یو چې یو رقم دوا موږ ته راکړي هغه بل رقم. دا زموږ کښت ته ګټه نه کوي. موږ که کرنیز لابراتوار ولرو، دوا راته چیک کړي نو بیا بهموږ ته ملوم شي چې دا دوا د دغه شي لپاره ګټه کوي.»
بلخوا د کرنې برخي کاروپوهان د کرنیزو توکو د ناروغیو د تشخیص لپاره لابراتوار اړین ګڼي.
دوی زیاتوي چې د کرنیزو توکو پر لابراتوار سربېره دې د بې کیفیته نباتي درملو مخنیوی هم وشي.
کرنیز کارپوه انجنیر مسعود شاه وايي:« د لابراتوار اساسي ګټه داده چې تشخیص ترسره کیږي. تشخیص چې وشي، نو بیا هغه ستونزه مالومیږي، بیا د هغه مرض مطابق که د مرض وي که د افت وي، که د غذايي کیلت د موادو وي، بیا هغه ورته مشخص کیږي، کروندګرو ته ویل کیږي چې دغه مواد کار کړی په دومره فیصدي، بیا د عمر مطابق د بوټي مشکل حل کیږي.»
ورته مهال د کندهار کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست مسوولین وايي، سره له دې چې کرنیز لابراتوار لري خو هڅه کوي چې دې برخه کې له پرمختللو لابراتوارونو استفاده وکړي.
مسولین د یادو ستونزو د حل په برخه کې ډاډ ورکوي.
کندرهار کې بڼوال او کروندګر داسې مهال د کرنیز لابراټوار غوښتنه کوي، د مالوماتو له مخې، په دې ولایت څو کلونه وړاندې یو شخصي کرنیز لابراتوار په فعالیت پیل کړی و چې د نامالومو دلایلو امله اوس فعالیت نه کوي.
