د ملګرو ملتونو د کرنې او خواړو اداره(اېفاېاو) وایي، د شاه ولي کوټ ولسوالۍ دغه چکډیم به د یو کال په موده کې بشپړ او ګټه اخستنې ته وسپارل شي.
افغانستان کې د دې ادارې مشر رچارډ ټرینچارډ په خبره، دغه چکډیم به ۱۳۷ متره اوږدوالی، ۹۳ متره پراخوالی او ۱۱ متره لوړوالی ولري او ټولې چارې به یې په اساسي او کانکرېټي بڼه ترسره شي.
نوموړی زیاتوي، چکډیم به د ۸۲ زره متر مکعبه اوبو د زېرمه کولو ظرفیت ولري، ۴۳ زره او ۶۰۰ هکټاره کرنیزه ځمکه به خړوبه کړي او د جوړېدو پر مهال به یې سلګونو سیمهییزو اوسېدونکو ته لنډمهاله کاري زمینه هم برابره شي.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کرنې او خواړو ادارې مشر زیاتوي: « د کندهار په څېر سیمو کې تر ټولو مهمه اړتیا دا ده چې له خلکو سره مرسته وشي، ترڅو خپلې د اوبو سرچینې په اغېزمنه او غوره توګه مدیریت کړي. نن موږ دلته د کندهار د شاه ولیکوټ ولسوالۍ د سوزنیان په سیمه کې د یوه چکډېم د پرانستې لپاره راټول شوي یو. دا به نسبتاً لوی چک ډېم وي چې شاوخوا ۱۴۰ متره اوږدوالی او نږدې اته متره لوړوالی به ولري. دا کوچنی بند به مرسته وکړي چې کله باران وشي، اوبه د ناڅاپي سېلابونو په بڼه ضایع نه شي او په چټکۍ سره له درې ووځي بلکې همدلته به وساتل شي.»
د اېفاېاو مشر دغه راز ویلي چې دا چکډیم به داوبو د بهیدو مخه ونیسي او ورسره به د ځمکې لاندې اوبو زېرمې هم تغذیه شي.
ټرینچارډ ویلي چې دوی هیله مند دي د دې کوچني بند په جوړېدو سره د کرنیزو ځمکو د اوبه خور سیسټمونه چې د ویالو او کانالونو له لارې ترسره کیږي، بېرته فعاله شي.
ریچارد ټرینچارد په دې اړه وايي: « دا به د اوبو د بهېدو مخه ونیسي، تر ځمکې لاندې اوبه به تغذیه کړي او هغه ویالې او کانالونه به چې کرنه پرې ولاړه ده، بېرته له اوبو ډک شي. په دې توګه به هم د ناڅاپي سېلابونو مخه ونیول شي او هم به اوبه بېرته خپلو طبیعي زېرمو، د اوبو حوزو، ځمکې او کرنیزو کانالونو ته ورستنې شي. زموږ کارونه په دوو برخو کې دي؛ لومړی، بېړنی غبرګون او ملاتړ دی، خو دا یوازې له وچکالۍ وروسته مرستې نه دي. دا هم مهمه ده چې له بزګرانو سره مرسته وشي ترڅو د وچکالۍ وړاندوېینه وکړي او له مخکې پوه شي چې سخت کال په مخ کې دی، ترڅو خپل کرنیز فعالیتونه ورسره سم عیار کړي.»
د ملګرو ملتونو د کرنې او خواړو ادارې مشر دې ټکي ته هم اشاره کړې چې دا یوازې د کرنې موضوع نه ده بلکې مالداري هم ده چې ورته د جدي پاملرنې اړتیا ده.
د هغه په خبره، څړځایوه بایدخوندي شي، دڅارویو د ناروغیو مخه ونیولی شي او ډاډ ترلاسه شي چې څاروي کافي خواړه لري.
له بلې خوا، د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت وايي، د اوبو دمدیریت په موخه د هېواد په ټولو ولسوالیو کې د اوبو چیکډیمونه جوړېږي.
د چارواکو په خبره، له دې چکډیمونو سره به باراني اوبه مهار، تر ځمکې لاندې اوبو کچه لوړه، د اقلیمي بدلونونو اغېزې راکمې، د بزګرانو او مالدارانو د اوبو اړتیاوې پوره، د سیلابونو مخنیوی او د اوبو مدیریت به لا ښه شي.
د کرنې وزارت د کرنې او مالدارۍ مرستیال صدراعظم عثماني وايي: « د اسلامي امارت مشرتابه ټولو وزارتونو ته هدایت کړی چې د اوبو د مدیریت په اړه هڅې وکړي. موږ د همدې هدایت له مخې د هر ولایت په ولسوالیو کې چک ډیمونه جوړ کړي او اوس دا دی د سوزنانو په سر کې یو لوی چکډیم جوړوو.»
بله خوا، د شاه ولي کوټ ولسوالۍ اوسېدونکي د دې پروژې هرکلی کوي، خو وایي سیمه یې له سختې وچکالۍ سره مخ ده او غوښتنه کوي چې د اوبو د کمښت د حل لپاره دې ورته نور چکډیمونه او د اوبو مهارولو پروژې هم پلي شي.
د شاه ولي کوټ اوسېدونکی حاجي حضرت وايي: « موږ وچکالۍ ډېر سخت ځپلي یو، اوبه نه لرو او دا ډول بندونه موږ ته ډېر مهم دي. زموږ باغونه وچ شوي، ځمکې مو وچې شوې دي او حتا د څښاک اوبه نه لرو.»
د شاه ولي کوټ اوسېدونکی حکمت الله وايي: « زموږ ساحه کې اوس تر ځمکې لاندې اوبه هم وچې شوې، حتا د اوداسه اوبه نه لرو. چې دا بند جوړ شي، موږ به اوبه ولرو او کښتونه به وکرو او باغونه به کېنوو.»
د کندهار ولایت د شاه ولي کوټ ولسوالۍ ترڅنګ ډېرې نورې ولسوالۍ هم د اوبو له سخت کمښت سره مخ دي او اوسېدونکې یې د دوی دغې ستونزي ته د ژر رسېدني غوښتنه کوي.
