هر کال د ژمي په را رسېدو سره د پلازمېنې اوسېدونکي د سون توکو په ځانګړې توګه د ډبرو سکرو او لرګیو له بیو لوړېدو شکایت کوي، خو لاهم کومه حل لاره نه ده موندل شوې.
د کابل ښار اوسېدونکي وایي، د هوا له سړېدو سره سم د سون توکو په ځانګړې توګه د لرګیو او ډبرو سکرو بیې لوړې شوې دي او دوی يې د پېرلو وس نه لري.
د دوی په خبره، اوس مهال د یوه خروار(۸۰ منه) لرګیو بیه ۱۱نيم زره افغانیو ته لوړه شوې، په داسې حال کې چې تېر کال دا بيه ۸ تر ۹زره افغانیو وه.
د کابل اوسېدونکی محمد ادریس وايي: « بلوط لرګي ۱۱ زره افغانیو ته رسېدلي، همدارنګه سکاره هم له ۵ تر ۶ زرو وو، خو اوس تر ۷ زرو رسېدلي. دولت باید بیو ته پاملرنه وکړي او خلکو ته د کار زمینه برابره کړي.»
د کابل ښار ځينې نور اوسېدونکي له اړوند ادارو غواړي چې د هوا سړېدو ته په کتو د سون توکو بيې کنټرول او راټيټې کړي.
د کابل اوسېدونکی جان آغا وايي: « لرګي نه راځي، ځکه یې بیې لوړې شوې او دوکانداران یې په خپله خوښه پلوري. همدارنګه د تېلو او ګازو بیې هم لوړې دي او څوګ یې نه شي را نیولی. یو کیلو ګاز په ۶۰ افغانۍ شوی.»
له دې سره په یوه وخت، د لرګیو او ډبرو سکرو پلورونکي د بیو لوړېدو اساسي لامل کابل ته له ولايتونو څخه د لرګيو نه راوړل کېدل يادوي. دوی له حکومت غواړي چې له ولايتونو دې د لرګیو راوړلو اجازه ورکړي، ترڅو یې بیې راټيټې شي.
د لرګیو پلورونکی محمد زمان وايي: « یو ټن ښه سکاره تر ۱۰ زره ۵۰۰ پلورل کېږي. همدارنګه د سپېرکۍ لرګي په ۱۱ زره دي. د بیو لوړېدو لامل دا دی چې لرګي نه راځي، که اجازه ورکړل شي تر پنځو زرو به راټیټ شي.»
د ډبرو سکرو پلورونکی عبدالمطلب وايي: « دا لرګي له پکتیا، نورستان او کونړ څخه راځي، خو اوس حکومت اجازه نه ورکوي چې څوک یې راوړي. همدارنګه د ډبرو سکاره له شمال څخه راځي، خو اوس سالنګ لاره بنده ده؛ همدارنګه د تېلو بیې او دغه راز مالیات هم لوړ دي او دا ټول پر بیو اغېز لري. له حکومت غوښتنه کوم چې عوامو ته له هر طرف سهولت رامنځته کړي.»
بل پلو، د اقتصاد وزارت چارواکي وايي، هڅه کوي د ارزانه او کیفیت لرونکو سون توکو په واردولو سره د هېوادوالو دا ستونزې حل کړي.
د اقتصاد وزارت مسلکي معین عبداللطیف نظري وايي: « پر نرخونو څارنه د اسلامي امارت په کاري لومړیتوب کې ده، موږ غواړو قېمتونه کنټرول کړو، ترڅو زموږ هېوادوال په ژمي کې تر فشار لاندې را نه شي. په دې اړه هر اړخیز نظارت شته دی.»
اوسمهال پر لرګيو او ډبرو سکرو سربېره په کابل ښار کې د تېلو بيې هم لوړې دي. دامهال د یو لېټر پټرولو بیه ۷۱ او د يو لېټر ډېزلو بیه ۷۸ افغانۍ ده.
