د یوه بل کال لپاره کابل کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ(یوناما) ماموریت د غځېدو په تړاو د ملګرو ملتونو امنیت شورا د وړمې شپې ناسته کې د روسیې او چین استازو په نړیواله ټولنه کې د افغانستان په ورګډېدو هم خبرې کړې.
امنیت شورا کې د روسیې استازي مرستیالې ویلي چې په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د مدغمېدو په تړاو له عملي کړنلارو پرته، تلپاتې سوله ناشونې ده.
د هغې په خبره، دا کړنلاره باید د اوسنیو چارواکو په تړاو پر عملي او واقعبینانه ارزونو او دوامداره خبرو اترو ولاړه وي.
انا اوستېګنیوا زیاته کړې: « موږ باور لرو چې افغانستان کې تلپاتې سوله له داسې عملي کړنلارو پرته چې په نړیواله ټولنه کې د دې هېواد بیا مدغمېدو ته لار هواره کړي، ناشونې ده. دغه کړنلاړه باید د افغانستان اوسنیو چارواکو په تړاو پر عملي او واقعبینانه ارزونو او له هغوی سره پر صبورانه او دوامداره خبرو اترو ولاړه وي. له دې پرته په دې اړه هېڅ بل بدیل نه شته.»
د چین استازي بیا د یوناما ماموریت د غځولو په تړاو پرېکړه لیک په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د مدغمېدو په تړاو د دې ټولنې د تمې ښکاروندی وباله.
فو کونګ ویلي تمه یې دا ده چې یوناما د افغانستان او نړیوالې ټولنې ترمنځ د پله رول ولوبوي او د دواړو ترمنځ د ډیالوګ او تسهیلوونکي په توګه راڅرګند شي.
هغه په افغانستان کې د ټولشموله حکومت پر رامنځته کېدو سربېره، له اوسنیو چارواکو غوښتي چې نړیوال مکلفیتونه اداء کړي او د نړیوالې ټولنې برخه شي.
ملګرو ملتونو کې د چین استازي زیاته کړ ې: « دا پرېکړه لیک په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د مدغمېدو په تړاو د دې ټولنې تمې منعکسوي. یوناما باید د افغان حکومت او نړیوالې ټولنې ترمنځ د پله رول ولوبوي او تسهیل کوونکي ډیالوګ ته زمینه برابره کړي. دغه راز افغانستان د ټولشموله حکومت جوړېدو او نویو تګلارو ته وهڅوي، نړیوال مکلفیتونه اداء کړي او په سم وخت کې نړیوالې ټولنې ته ور ګډ شي.»
د چین او روسیې د استازو پر خلاف، د امریکا استازې بیا په افغانستان کې د سیاسي پروسې د بریالیتوب لپاره د حاکم نظام عملي اقدامات اړین ګڼلي.
له دې سربېره، امریکا له اسلامي امارته غوښتي چې د ترهګرۍ ضد مبارزې برخه کې ژمنې عملي کړي، نړیوال ورګرځېدلي مکلفیتونه ترسره او د بشري حقونو په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو د حقونو په برخه کې محدودیتونه نرم او له منځه یوسي.
ملګرو ملتونو کې د امریکا د سیاسي چارو استازې جنیفر لوسېتا ویلي: « د یاد سیاسي پروسې د بریالیتوب لپاره اړتیا ده چې طالبان عملي ګامونه پورته کړي. طالبان باید د ترهګرۍ ضد مبارزې برخه کې ژمنې عملي کړي، د افغانستان نړیوالو مکلفیتونو ته درناوی وکړي، د یرغمل نیونې پالیسي پای ته ورسوي او د ښځو او نجونو په برخه کې د بشري حقونو سرغړونې ودروي. د دې ترڅنګ، طالبان باید ټول هغه محدودیتونه له منځه یوسي چې افغانانو ته زیان رسوي او د یوناما د فعالیت مخه نیسي.»
چین او روسیه داسې مهال د ملګرو ملتونو په څېر نړیوال ستېج کې نړیوالې ټولنې ته د افغانستان ورګډېدو غوښتنه کوي چې د اوسني حکومت له بیا بیا غوښتنو سربېره لا هم له روسیې پرته بل هېڅ هېواد اسلامي امارت په رسمیت نه دی پېژندلی او په نړیوالو ناستو کې ورته د ګډون بلنه نه ورکوي.
اسلامي امارت وايي، د نړیوالې ټولنې د برخه ګرځېدو او رسمي تعاملاتو په تړاو یې د نړیوالو له لوري مطرح شوي ټول شرطونه عملي کړي، خو د دوی په خبره نړیوال ورسره متناقض او سلیقوي سیاست کوي.
