د هرات کې چارواکي وايي په تېر یوه کال کې شاوخوا یو نیم میلیونه افغان کډوال له ایران څخه افغانستان ته راستانه شوي دي.
د دوی په خبره، له دغو کډوالو څخه یوازې ۱ میلیون او ۲۵۰ زره یې د هرات د اسلام کلا او پاتې نور یې د فراه میل ۷۸ او نیمروز د ورېښمو پل له لارو افغانستان ته را اړول شوي دي.
ځايي چارواکي زیاتوي، راستنو شویو کډوالو ته له نغدي مرستو سربېره، د خوراکي توکو، روغتیايي خدماتو او وړیا ټرانسپورټي او مخابراتي اسانتیاوې برابرې شوې دي.
د هرات اطلاعاتو او کلتور رییس او کډوالو وضعیت ته رسېدنې کمیسیون د اطلاعاتو او عامه پوهاوي ورکولو کمېټې مشر احمدالله متقي وايي: « په ټوله کې هغه مهاجر چې په ۲۰۲۵ کال له ایرانه راشړل شوي، د اسلام کلا له لارې تر ۱ میلیون او ۲۵۰ زرو زیات دي. همدارنګه د فراه او نیمروز له لارو هم مهاجرین راتلل چې کولی شو ووایو، تر ۱.۵ میلیون پورې مهاجر له ایرانه راستانه شوي.»
دغو کډوالو ته د اسلامي امارت او نړیوالو ادارو له مرستو سربېره، د هرات سوداګرو، پانګوالو او عامو خلکو هم مرستې برابرې کړې دي.
د هرات صنایعو او کانونو خونې مسوولین وایي، ۲۰۲۵ کال کې له ایران څخه راستنو شویو کډوالو سره له نورو مرستو سربېره، څه باندي ۱۵ زره هغو ته یې د هرات صنعتي ښارګوټي کې د کار زمینه هم برابره شوې.
د هرات صنایعو او کانونو خونې رییس عبدالناصر امین وايي: « زموږ کوم هېوادوال چې له ایران څخه راستنېدل، موږ ورسره د خوراکي توکو او ټرانسپورټي لګښتونو ترڅنګ نورې مرستې هم کېدلې. زموږ د سوداګرۍ خونې ۲ میلیون بوتله اوبه وېشلې دي. همدارنګه موږ ژمنه وکړه چې راستنېدونکو مهاجرینو ته به کار ورکوو. تر اوسه زموږ د خونې په مکتوب تر ۱۵ زرو مهاجرین صنعتي ښارګوټو ته معرفي شوي دي.»
له ایران څخه راستانه شوي کډوال د ایراني حکومت له ناوړه چلن شکایت کوي.
دوی وايي، په زور راستانه کړای شوي او شتمنۍ یې ترې ګرځول شوې دي.
له ایران راستون شوی کډوال احمد حبیبي وايي: « دوی هره شېبه زموږ لټه کوله، نیولو او ځورولو یې. له نیولو وروسته یې پنډغالي ته راوړلو او بیا یې د څو میلیون تومانو په بدل کې تر اسلام کلا پورې لېږدول.»
له ایران راستون شوی کډوال ملنګ وايي: « نه یوازې مو هلته شتمنۍ پاتې شوې، بلکې نورې پیسې مو هم قرض کړې او ترې ځایه مو ځانونه را ورسول.»
له ایران راستون شوی کډوال عبدالظاهر وايي: « زما د کور ۳۰۰ میلیون تومانه پاتې شول، اوس د بېرته تګ وس نه لرم چې لاړ شم او خپلې پیسې را واخلم.»
راستانه شوي کډوال له حکومت په خپل هېواد کې د سرپناه او د کار غوښتنه کوي، ترڅو بیا ځل بل هېواد ته په کډه کولو اړ نه شي.
