د ننګرهار ولایت د ګڼو سیمو خلک له کلونو راهېسې د کارېزونو له اوبو د ځمکو د خړوبولو او د ژوند نورو اړتیا لپاره ګته اخلي، خو په دې وروستیو کې د وچکالۍ له امله ګڼو ولسوالیو کې هغه کارېزونه وچ شوي او یا هم په وچېدو دي،چې وړاندې یې سلګونه جریبه ځمکې خړوبولې
د یاد ولایت بټي کوټ ولسوالۍ اوسېدونکي وايي، د کارېزونو وچ کېدو له امله خلک له ستونزو سره مخ شوي دي.
د بټي کوټ ولسوالۍ یو تن اوسېدونکی وايي:« دې کارېز وړاندې شااوخوا ۲۵۰۰ جریبه ځمکه خړوبوله. دغه راز شااوخوا ۳۸۰ کورنیو ترې استفاده کوله. اوس دا دی، تاسې ګورئ، چې دواړه کارېزونه وچ شوي دي،چې له امله یې ونې هم وچې شوې. کمښت مو هم وچ شو.»
د بټي کوټ ولسوالۍ یو تن اوسېدونکی وايي:« له دې کارېز سره مو ښه کار جوړ وه. زموږ دا سیمه ورسره ډېره ښه اباده وه. دې کارېزې کې مخکې ډېرې اوبه وې. شااوخوا یو کال کېږي،چې پر موږ وچکالي راغلې. نو له تاسو مو هېله دا ده،چې ستونزې مو لوړپوړو چارواکو ته ورسوئ.»
د یادې ولسوالۍ اوسیدونکي وایي،پر کاریز یې سیمه اباده وه،غلي دانې یې له کوره وې او د سیمې سبزیجات یې د هېواد له ولایتونو سربیره کوزې پښتونخوا او پاکستان ته هم صادر کېدل.
د بټي کوټ ولسوالۍ یو تن اسېدونکی وايي:« دا ۴۱ څاګانې دي. له دې به موږ له ۲۰۰ تر ۲۵۰۰ جریبه ځمکه خړوبوله. روميان مو پرې کړل، تور بادنجان مو کرل او نورې ترکارۍ به مو پرې کرلې.»
د بټي کوټ ولسوالۍ یو بل اوسېدونکی بیا وايي:« زموږ کارېز ډېر ښکلی او اباد کارېز وه. له دې کارېزه به موږ ځمکې خړوبولې.هندواڼې او ترکارۍ به مو له دغه ولایت سربېره کوزې پښتونخوا او پاکستان ته هم لېږل. »
د ننګرهار د سیندیزې حوزې مشر مولوي سید فضل احمد هاشمي وايي، د دې ولایت په ټولو ولسوالیو کې د کانالونو او کاریزونو سروې شوې او په خبره یې ځینو ولسوالیو کې يې د کاریزونو او کانالونو صفاکاري جریان لري.
دا په داسې حال کې ده،چې ګڼو ولایتونو کې بزګران له وچکالۍ شکایت کوي او ډېری کروندګر له لویو څاګانو خپلو ځمکې خړوبوي،خو د افغانستان د سیندونو روانې اوبه ګاونډي هېواد پاکستان ته روانې دي او د مهار لپاره یې کار نه دی شوی.
