د ۲۰۲۵ کال اګسټ۳۱مه هغه ورځ ده چې د پاکستان له خوا افغان کډوالو او په ځانګړې توګه له ملګرو ملتونو سره راجسټر پي او آر کارت لرونکو افغان مهاجرو ته له دې هېواده د وتلو لپاره د وروستۍ نېټې په توګه ټاکل شوې وه. د دې نېټې له پوره کېدو سره سم، په ټول پاکستان کې د افغان ګډوالو د جبري اخراج، وهلو ټکولو، ځورولو او کورونو پلټنې عملیات پیل شوي دي.
د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمیسیون هېواد ته د راستنېدونکو افغانانو لپاره د بشپړ چمتووالي ډاډ ورکوي.
یاد کمیسيون له نړیوالو مرستندويانو هم غواړي چې کډوالو ته د اسانتیاو برابرولو او هېواد ته يې په تدریجي ډول راستنېدلو کې د اسلامي امارت له حکومت سره همکاري وکړي.
د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمیسیون ویاند احمدالله وثیق وايي: « حکومت د خپلو هېوادوالو د راتګ لپاره هرڅه چمتو کړي، خو بیا هم په هغو ټولو نهادونو چې د مهاجرینو په برخه کې کار کوي، غږ کوو چې د پاکستان پر حکومت فشار راوړي، له هغوی سره موضوع شریکه کړي، ترڅو دا مهاجرین د یوه مکانېزم او یوه مهالوېش له لارې افغانستان ته راستانه شي او داسې په تدریج سره را ولېږل شي چې دلته یې په سمه توګه مدیریت او خدمت وشي.»
په ورته وخت کې پاکستان مېشت افغان کډوال هلته د کډوالو اوسنی وضعیت بحراني بولي او زیاتوي چې پاکستاني پولیس له دوی څخه په بېلابېلو پلمو باج اخلي.
په پاکستان کې دېره افغان اول خان وايي: « ډېری نارینه پولیسو نیولي، لومړی یې کمپ ته وړي او بیا یې په تورخم را اړولي، خو کورنۍ او د کور سامان ترې پاتې دي. همدارنګه د پنجاب پولیسو له هغو افغانانو هم پیسې اخلي چې خپلې کډې یې بار کړې دي او افغانستان ته ځي.»
پاکستان مېشت افغان مجاهد شینواری وايي: « د دې لپاره باید افغان مهاجرینو ته وخت ورکړل شي، ترڅو هغوی خپل کاروبار راټول کړي، له چاسره یې چې پیسې دي هغه ترې واخلي، ځمکې او جایدادونه وپلوري.»
ټاکل شوې شاوخوا ۱.۴ میلیونه افغان کډوال او د پي او آر کارت لرونکي په دې پړاو کې له پاکستان څخه اخراج شي. نړیوالو سازمانونو لا تر اوسه په دې اړه د مهلت تمدیدولو لپاره جدي ګام نه دی پورته کړی.
د کډوالو د حقونو فعالان پر پاکستان د فشار راوړلو او حکومت سره د کډوالو په برخه کې د مرستې غوښتنه کوي.
د بشري حقونو فعال محمد خان طالبي محمدزی وايي: « له پاکستان څخه په زور د هغو افغان مهاجرینو شړل چې د اوږدې مودې لپاره یې په دې هېواد کې ژوند کړی، د بشر پالنې اصولو او د ۱۹۵۱ کال د کډوالو کنوانسیون خلاف عمل او نقض دی.»
د بشري حقونو فعال ګلاخان بهادري وايي: « دا د نړیوالو نهادونو او ادارو مسوولیت چې پر پاکستان فشار زیات کړي، ترڅو د اخراج لړۍ ودروي او مهلت تمدید کړي.»
د یادونې وړ ده چې د بشري حقونو مدافعانو نړیوال فډراسیون د یوې اعلامیې په خپرولو سره له پاکستان غوښتي چې د افغان کډوالو د اخراج پروسه ودروي. دغه سازمان همداراز له نړیوالې ټولنې په پاکستان کې د افغان کډوالو د ملاتړ او مرستې غوښتنه کړې.
