پاکستان له تېرو درېیو کالو راهیسې د افغان کډوالو پر وړاندې سخت دریځ خپل کړی او هڅه کوي چې افغان کډوال په زور ستانه کړي.
دغه هېواد د ۲۰۲۳ کال د نومبر له لومړۍ نېټې د افغانانو په زور ایستلو لړۍ پيل کړه او د ټولو افغان کډوالو د ایستلو پرېکړه یې د روان کال د مارچ میاشتې تر ۳۱ مې ڼېتې ټاکلې وه، خو د اختر په دويمه ورځ یې دا ټاکلی ضرب الاجل د اپریل تر لسمې نېټې وغځاوه.
اسوشیتېد پرېس خبري آژانس د خپلو سرچینو له خولې ویلي: « پاکستان پلان لري چې په روان ۲۰۲۵ زېږدیز کال کې ۳ میلیونه افغان کډوال افغانستان ته په جبري توګه ستانه کړي. د پاکستان حکومت ځینې سرچینې وايي چې د کوچني اختر لپاره یې د ضرب الاجل وروستۍ نېټه ۱۰ ورځې ځنډولې ده. د پاکستان د حکومت په خبره، په دې هېواد کې څه باندې ۳ میلیونه افغان کډوال د ( پي.او.آر) کارت لرونکي او څه باندې ۸۰۰ زره نور یې (ای.سي.سي) کارتونه لري چې له ټاکل شوې مودې وروسته به هڅه کوي چې د ستنو شویو افغان کډوالو بیا ځل پاکستان ته له ورتګ مخه ونیسي.»
د پاکستان له لوري د افغان کډوالو پر وړاندې دا جدي پرېکړه د نړیوالو سازمانونو له سختو غبرګونونو سره مخ شوې ده.
د بښنې نړیوال سازمان هم له افغان کډوالو سره سخت چلن غندلی او دغه دریځ یې د کډوالۍ له نړیوالو قوانینو سرغړونه بللې ده.
بله خوا، د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظوراحمد پښتین په اختریز پیغام کې د پاکستان هغه ادعاوې بې اساسه بولي چې ګواکي افغانان دې هلته په ناامنۍ کې لاس ولري.
پښتین په دې اړه وايي: « هېڅوک په خپله خاوره کې مهاجر نه شي کېدای، که ته له دې خاورې بل ځای ته لاړ شې بیا به مهاجر یې. تاسو دلته نه ګډوال یاست نه مهاجرین بلکې په خپله خاوره یاست. دلته د چا قبضه ده، د چا زور دی او په هغو باندې زموږ وس نه رسېږي، کنه ستاسو د تګ خبره موږ ته ډېر زور راکوي، ډېر پرې خفه یو او نه باید داسې وشي. زموږ چې څومره وس وي، ستاسو به خدمت کوو.»
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر علي امین ګنډاپورهم د پاکستان ټاکل شوي ضرب الاجل مخالفت کړی او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې دغه مساله د اړیکو د پیکه کېدو لامل بللې.
د مظلومو ولسي غورځنګ غړی نعمت الله خان وايي: « محسن نقوي له خوا دغه پرېکړه تر اوسه نه ده بدله شوې، که څه هم د افغانانو د حقونو لپاره د پاکستان مختلفو ادارو او خلکو خپل غږونه پورته کړي. د پاکستان دا پرېکړه د انساني حقونو، اسلامي اصولو او پښتونولۍ خلاف عمل دی.»
همدارنګه، په پاکستان کې مېشت افغان کډوال هم مني چې د یاد هېواد د پولیسو له لوري له سخت چلن سره مخ دي.
دوی وایي، د افغان کډوالو له لوري په یاد هېواد کې شوې پانګونه په لسو ورځو کې نه راټولېږي او په خبره یې دغه پرېکړه له افغانانو سره ظلم دی.
په پاکستان کې افغان کډوال ملک مجاهد شینواری وايي: « ۴۰ کلنه زندګي په لسو ورځو، میاشت او کال کې هم نه راټولېږي، ځکه دغو خلکو دلته ژوند کړی، کاروبار لري، کورونه او جایدادونه لري.»
په پاکستان کې افغان کډوال حاجي نظر خوګیاڼیوال وايي: « موږ د پاکستان له مرکزي حکومت غوښتنه لرو چې افغان کډوالو ته له دې زیات وخت ورکړل شي.»
په دې تړاو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت خپل نظر له موږ سره شریک نه کړ، خو له دې وړاندې یې په ځلونو له ګاونډیو هېوادونو په تېره بیا له پاکستان غوښتي چې د افغان کډوالو په زور ایستلو لړۍ دې ودروي او افغانانو ته دې وخت ورکړي چې په خپله خوښه خپل هېواد ته ستانه شي.
