له خيبرپښتونخوا او پاکستان څخه د افغان کډوالو د را اړولو پروسه که څه هم له تېرو شاوخوا دوو کلونو راهیسې روانه ده، خو په دې وروستیو څو ورځو کې دې ستونزې لا شدت موندلی.
د وروستیو شمېرو له مخې، پاکستان د روانې نومبر په لومړۍ نېټه او د کډوالو پرمخ د تورخم لارې له بیاځلې پرانیستل کېدو راهیسې چې له افغانستان سره له وروستیو شخړو او جګړو وروسته تړل شوې وه، په تېرو درېیو ورځو کې شاوخوا پنځه زره او دوه سوه افغان کډوال هېواد ته راستانه کړي.
پاکستاني رسنیو په پنجاب ایالت او خیبرپښتونخوا کې د لسګونه افغان کډوالو د نیولو او را اړولو راپورونه هم ورکړي.
د پاکستان چاپ اېکسپرېس ټرېبيون ورځپاڼې لیکلي: « د پاکستان پولیسو او چارواکو له تېرې ورځې راهیسې په پنجاب او خیبر پښتونخوا کې د افغانانو په ګډون د ناقانونه کډوالو پر وړاندې سختي زیاته کړې او په دې لړ کې یې د نیولو او ایستلو لسګونه قضیې ثبت کړې دي.»
بل پلو، په خیبرپښتونخوا او د پاکستان په پنجاب ایالت کې ځایي پولیسو او حکومتي چارواکو افغان کډوالو ته د کور او نقیله وسایطو د خرڅلاو، کرایې او اجارې ورکړې سخت بندیزونه وضع کړي او ځايي خلکو ته یې د دې اخطاریې د نقض په صورت کې د سزا ورکړې ګواښ کړی.
د پاکستان له خلکو غوښتل شوي چې افغان کډوالو ته له کار ورکولو جدي ډډه وکړي او د غیرقانوني کډوالو د موجودیت په تړاو د پولیسو نږدې مرکز ته خبر ورکړي.
هلته مېشت افغان کډوال هم له دوی سره د پاکستاني پولیسو د زور او ناسم چلن له ډېرېدو خبر ورکوي.
پاکستان مېشت افغان کډوال احمد افغان وايي: « د پاکستان حکومت د وروستي فیصلې په تړاو باید ووایم چې ویل شوي افغان کډوالو ته کورونه، کارځایونه او حتا دوکانونه باید په کرایه ورنه کړل شي. دې ستونزې افغان مهاجرینو ته سرخوږی جوړ کړی او په ډېرو مشکلاتو کې دي. پر ډیورنډ کرښه له جګړې وروسته دلته د افغان مهاجرو لپاره حالات سخت خراب شوي.»
د کډوالو د حقونو مدافعان هم پاکستان کې له افغان کډوالو سره روان ناسم چلن د ګاونډیتوب اصولو، د کډوالو نړيوالو قوانینو او په دې برخه کې د درج شویو کنوانسیونونو خلاف عمل بولي او ورسره د چلن پر نرمېدو ټینګار لري.
د کډوالو حقونو فعال ګلاخان بهادري وايي: « دا هغه کډوال دي چې له کورونو څخه په زور ایستل شوي، د ژوند لومړني امکانات ترې اخیستل شوي او حتا شتمنۍ یې لوټ او غلا شوې دي. دا کړنه په داسې حال کې ترسره شوې چې د افغانستان هوا سړه شې او ډېری راستنېدونکي کډوال بې سرپناه دي او د ژوند لومړنیو امکاناتو ته لاسرسی نه لري. دا ډول بېرته ستنول له بشري حقونو، اسلامي او د ګاونډیتوب له اصولو سرغړونه ده او ناسم بلل کېږي.»
په ورته مهال، د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، په تېرو لسو ورځو کې له پاکستان، ایران او ترکیې څخه شاوخوا سل زره کډوال هېواد ته راستانه کړای شوي چې له دې ډلې څه باندې ۱۲ زره کورنۍ یوازې له پاکستان څخه راستنې کړل شوې دي.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي: « د عقرب(لړم) میاشتې په تېرو لسو ورځو کې له ایران، پاکستان او ترکیې هېوادونو څخه په خپله خوښه او اجباري ډول ۱۳ زره ۱۱۶ کورنۍ چې د غړیو شمېر یې ۷۰ زره ۴۱۳ تنه کېږي، هېواد ته راستنې شوې دي. د دې کورنیو له ډلې ۱۲ زره ۲۴۲ کورنۍ له پاکستان، ۸۳۴ کورنۍ له ایران او ۵ کورنۍ له تورکیې څخه راغلې دي.»
دا داسې مهال ده چې د کره شمېرو له مخې، پاکستان د کډوالو پروسې له پيله شاوخوا اته سوه زره افغان کډوال هېواد ته راستانه شوي. په دې ډله کې اسناد لرونکي او بې اسنادو یا غیر قانوني کډوال شامل دي.
