د هرات په کرخ ولسوالۍ کې د ولشټاین نسل غواګانو یو فارم شاوخوا دولس کاله وړاندې د څه باندې ۲۵۰ زره امریکایي ډالرو په پانګونې جوړ شو. دا فارم اوس د مالدارۍ او شېدو د تولید په برخه کې د پام وړ فعالیت لري. په دې فارم کې نږدې ۱۰۰ د ولشټاین نسل غواګانې روزل کېږي.
ولشټاین په نړۍ کې د ډېرو شېدو تولید له امله د غواګانو مهشور نسل دی او د هرات له اقلیمي شرایطو سره یې ښه تطابق موندلی او هره غوا په ورځني ډول تر پنځوس کیلو شیدې ورکوي.
د غواګانو فارم لرونکی حبیب الرحمن وايي: « شاوخوا ۱۲ کاله کېږي چې ما دغه فارم د ۲۵۰ زره ډالرو په پانګونې جوړ کړی. هرڅومره چې فارمونه معیاري او عصري شي، هم فارم لرونکو او هم مصرفوونکو ته ډېره ګټه رسوي.»
ولشټاین نسل غواګانې د نورو نسلونو په پرتله مناسبې تغذیې، روغتیایي پاملرنې او عصري روزنیزو مېتودونو ته اړتیا لري. خو فارم لرونکي وایي، اوسمهال هرات کې د یادو غواګانو د درملنې لپاره با کیفیته درمل نه شته.
فارم لرونکی محب نصر وايي: « موږ باید د ولشټاین غواګانو لپاره ټاکل شوي معیارونه په پام کې ونیسو. په دې معیارونو کې د غواګانو خوراکه، روغتیا او پاکي او په مناسب وخت کې شیدې لوشل ډېر مهم دي. که چېرې د غوا لوشلو پرمهال پاکي رعایت نه شي، ښايي غواګانې او شیدې مصرفوونکي ناروغ شي.»
د غواګانو پرمختللیو نسلونو روزنه او د عصري فارمونو رامنځته کول کولی شي د کورنيو لبنیاتود تولید کچه لوړه او پر وارداتي هغو تکیه کمه کړي.
هرات کې د غواګانو فارم لرونکو ټولنې مسوولین وایي، دا مهال په دې ولایت کې اویا تر اتیا سلنه د غواګانو نسلونه اصلاح شوي او ورسره سم د شیدو د تولید کچه هم لوړه شوې ده.
هرات کې د غواګانو فارم لرونکو ټولنې رییس غلام محمد امیري وايي: « باید ووایم چې له تېرو څو کالو راهیسې د فارمونو عصري کولو چارې روانې دي. تر اوسه ۷۰ تر ۸۰ سلنه غواګانو نسل اصلاح شوی. اوس زموږ هره اصلاح شوې غوا له ۴۰ تر ۶۰ کیلو شیدې ورکوي.»
د عصري مالدارۍ پراختیا نه یوازې د شیدو تولید زیاتوي بلکې د کاري فرصتونو په رامنځته کولو او د کورنیو تولیداتو په پیاوړتیا کې هم مهم رول لري.
په دې برخه کې په کار بوخت کسان ټینګار کوي چې په کور دننه باید د مالدارۍ ودې لپاره امکانات برابر شي، ترڅو ورسره بې روزګاره کسانو لپاره هم د کار زمینه پراخه شي.
د هرات اوسېدونکی عبدالرحمان وايي: « زه دلته د غواګانو لوشلو دنده لرم. دلته لوشل شوې شیدې بیا په یخچالونو کې ساتل کېږي، ترڅو مصرف شي. د خدای فضل دی، روزګار مې چلېږي.»
د هرات اوسېدونکی عبدالشکور وايي: « زه له نورو پانګوالو هم غواړم چې خلکو ته د کار زمینه برابره کړي، ترڅو ټول وزګار کسان په کار شي او چاته لاس اوږد نه کړي.»
دا په داسې حال کې ده چې هرات کې شاوخوا ۷۰۰ د غواګانو فارمونه شته دي. باور دا دی چې د ورته فارمونو ملاتړ به د مالدارۍ سکټور د لا ودې او د مالدارانو د عوایدو زیاتوالي لامل شي.
