د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې په افغانستان کې د نجونو پر زدهکړو د اسلامي امارت له لوري د وضع شوي محدودیت په اړه د خپلې یوې تازه سروې پایلې شریکې کړې دي.
د یادې ادارې په راپور کې راغلي، له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدهکړو د اسلامي امارت له نېږدې څلور کلنو بندیزونو سره سره ۹۲سلنه يعنې مطلق اکثریت افغانان د نجونو زدهکړو ملاتړي دي.
یادې سروې کې ۸۷ سلنه نارینه او ۹۵ سلنه کلېوالو ښځو د نجونو د تعلیم ملاتړ کړی او په ښاري سیمو کې بیا دا سلنه د نارینهوو او ښځو دواړو لپاره ۹۵ سلنه ښودل شوې.
د راپور یوه برخه:« د افغانستان په کچه د کور په کور ترسره شوې یوې سروې له مخې، چې له ۲۰۰۰ زیاتو کسانو سره په کې مرکې شوې، ۹۲ سلنه کسانو ویلي، چې د نجونو د تعلیم دوام مهم دی. دا ملاتړ په کلېوالو او ښاري سیمو کې ښکاره شوی. په کلېوالو سیمو کې ۸۷ سلنه نارینه او ۹۵ سلنه ښځې د نجونو د تعلیم ملاتړ کوي او په ښاري سیمو کې بیا دا سلنه د نارینهوو او ښځو دواړو لپاره ۹۵ سلنه ده.»
په افغانستان کې د یادې ادارې ځانګړې استازې هم د دغه راپور په یوه برخه کې د نجونو او ښځو پر کار او زدهکړو د اسلامي امارت محدوديت دوام د اندېښنې وړ بللی او غوښتنه یې کړې چې نور دې دغه محدوديتونه پای ته ورسېږي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې استازې سوزان فرګوسن وايي:« دا تقریبا همېشه هغه لومړی څه وي چې نجونې یې موږ ته وايي. هغوی د زدهکړو تږې دي او یوازې دا چانس غواړي، چې زدهکړې وکړي. کورنۍ يې هم وايي، غواړي لوڼې یې دا خوب پوره کړي. په داسې هېواد کې چې نیمايي خلک یې په بېوزلۍ کې ژوند کوي؛ هغوی پوهېږي چې لوست او زدهکړه کولی شي د یوې نجلۍ ژوند بدل کړي. له ټولو بندیزونو سره سره بیا هم ۴۰سلنه ښځې خپلې روښانه راتلونکې ته هیلهمندې دي.»
د سیاسي چارو شنونکي هم زده کړې د نجونو حق ګڼي او له اسلامي امارته غواړي چې نور دې د نجونو پر مخ له اووم ټولګي پورته د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې پرانیزي او همدا شان دې ورته د کار کولو اجازه ورکړي.
د سیاسي چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي:« اسلامي امارت ته په کار ده چې د نجونو زده کړو لپاره لاره هواره کړي. د افغانستان رسمیت پېژندلو لپاره چې کومه ستونزه او کوم خنډونه هم په دغه لاره کې پراته دي، زه فکر کوم یوه هم د نجونو او ښځو د زده کړو مساله ده. د مسلمانانو نړیوال سازمان هم تقریبا د دې خبرې پخلی کړی دی او په وار وار یې ټینګار کړی چې اسلامي امارت باید د نجونو زده کړو لپاره زمینه برابره کړي. نو پر همدې اساس له یوې خوا د افغانستان خلک غواړي او له بلې خوا نړیوال په دې باندې فشار راوړي چې باید په افغانستان کې د نجونو زده کړو لاره هواره شي.»
د یاد سازمان په راپور کې همدا راز له سیمهییزو او نړیوالو موسسو سره د ښځو کار ته هم کتنه شوې.
د جولای او اګست میاشتو کې د یوې بله سروې له مخې هغو سیمو کې چې اسلامي امارت په غیر دولتي ادارو کې د ښځو پر کار کولو بندیز عملي کړی ۹۷ سلنه ښځو ویلي چې دې بندیز یې پر ورځني ژوند منفي اغېز کړی.
د ملګرو ملتونو ښځو اداره داسې مهال د نجونو له زده کړو د غوڅ اکثریت افغانانو د ملاتړ خبره کوي چې څو ورځې وړاندې د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد له بيبيسي سره په خبرو کې د معقولو دلایلو د شتون او اصلاحاتو راوستل د نجونو پر زدهکړو محدوديت اصلي لاملونه یاد کړل او ډاډ یې ورکړ چې د خوندي چاپېریال له رامنځته کولو وروسته به نجونو ته له شپږم ټولګي پورته د زده کړو اجازه ورکړل شي.
