د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې یو شمېر افغان پیلوټانو د هوایي ځواک پوځي الوتکې او چورلکې، چې شمېر یې ۴۶ ته رسېږي ازبېکستان ته واړولې.
د یادو پوځي چورلکو په اړه تازه امریکا او ازبېکستان هوکړه کړې، چې له مخې به يې د سقوط پرمهال د افغان پیلوټانو له لوري ازبېکستان ته اړول شوې چورلکې یاد هېواد ته پرېښودل کېږي.
په تاشکنت کې د امریکا سفیر جوناتن هېنک رسنیو سره په خبرو کې ویلي، د یادو چورلکو په تړاو د تاشکنت او واشنګټن ترمنځ رسمي تړون شوی او له مخې به يې دغه چورلکې په ازبېکستان کې پاتې وي.
په تاشکنت کې د امریکا سفیر ویلي: « دغه پوځي الوتکې هېڅکله د افغانستان نه وې، بلکې د امریکا وې او افغان پوځ کارولې، خو څښتنان یې تل موږ وو او په اړه یې پرېکړه هم باید موږ وکړو.»
بله خوا، ملي دفاع وزارت په يوه اعلامیه کې ویلي، په ازبېکستان کې د افغانستان په پوځي الوتکو او چورلکو هر ډول معامله د منلو وړ نه ده.
د ملي دفاع وزارت ویاند عنایتالله خوارزمي وايي: « په ازبېکستان کې د افغانستان د الوتکو او چورلکو په تړاو هر ډول معامله د منلو نه ده. ملي دفاع وزارت په ډېر وضاحت سره اعلان کوي، چې د امریکا متحده ایالات د افغانستان د شتمنیو مصادره کولو حق نه لري.»
خوارزمي له ازبېکستان څخه غوښتي، چې د افغانستان پر پوځي الوتکو او چورلکو له هر ډول معاملي ډډه وکړي او بېرته يې د افغانستان سرپرست حکومت ته وسپاري.
خوارزمي زیاتوي: « د ازبېکستان له حکومت څخه تمه کېږي، چې په دې اړه له هر ډول معاملې څخه ډډه وکړي او د ګاونډیتوب اصولو ته په کتو، عاقلانه پرېکړه وکړي او دغه راز د افغانستان د الوتکو په سپارلو کې همکاري وکړي.»
په ورته مهال، د سیاسي چارو شنونکي د جمهوري نظام د پرځېدو پرمهال ازبېکستان او تاجیکستان ته اړول شوې چورلکې د افغانانو حق بولي او وایي، که امریکا یادې الوتکې بل چا ته سپاري، نو دا کار به د افغانانو په حق کې لوی خيانت وي.
د سیاسي چارو شنونکی سېلاب سمندر وايي: « د جمهوري نظام د پرځېدلو پرمهال له هوايي ډګرونو څخه ګاونډیو هېوادونو ته اړول شوې الوتکې د افغانستان د خلکو حق دی. دغه ټولې الوتکې د امریکا متحده ایالتونو له خوا تېر حکومت ته سپارل شوې او پرې حساب شوې وې. خو دا چې اوس د امریکا حکومت د افغانستان د خلکو او فعلي واکمن نظام له مشورې پرته دغه الوتکې ازبېکستان یا کوم بل هېواد ته سپاري، زه فکر کوم دا به د افغانانو په حق کې ستره جفا وي.»
له دې وړاندې هم سرپرست حکومت په وار وار له ګاونډيو هېوادونو غوښتي، چې د چورلکو په شمول دې ګاونډیو هېوادونو ته د افغانستان اړول شوي پوځي تجهيزات بېرته ور وسپاري.
