هېواد کې په تېرو دوو لسیزو کې د میلیونونو ډالرو په ارزښت عام المنفعه تاسیسات جوړ شوي دي، چې ساتنه یې د ټولو مسوولیت بلل کېږي.
عام خلک غوښتنه کوي، چې اړونده ادارې دې د عامه پوهاوي ترڅنګ پراختیايي پروژې چې د هېواد او خلکو لپاره حیاتي دي، پلي او نیمګړې هغه دې بشپړې کړي.
له دې سره د میدان وردګ ولایت اوسېدونکي وايي، د چک بند چې په ۳۴۰ جریبه ځمکه جوړ شوی؛ خو له اوبو يې اوس مهال یوازې د زراعت لپاره استفاده کېږي.
د دوی په خبره، د بند زیاته برخه ماشینري له کاره لوېدلې او که د ترمیم لپاره یې اقدام وشي، لرې نه ده چې د میدان وردګ، غزني او ان کابل ځېنې سیمې به بېرته له برېښنا برخمنې شي.
د چک برېښنا بند کارکوونکی نصرالله وايي: « د داوود او ظاهر خان وخت کې له دې ځایه کابل ته برېښنا تله، تر ارګ او درالامان پورې ټوله برېښنا له دې ځایه وه، بیا چې د نغلو فابریکه جوړه شوه له دې ځایه یې برېښنا قطع کړه او له نغلو یې تېره کړه.»
د چک ولسوالۍ اوسېدونکی ذبیح الله وايي: « د دې کاسه اوس هم ۲۴ متره ژوروالی لري، که چېرې د دې شاوخوا اضافه خاورې پاکې شي نو ښه په باور ویلی شم چې د وردګو په ګډون به لوګر او کابل ته هم په براخه کچه برېښنا ورکړي.»
له دې سره د اقتصادي چارو یو شمېر شنونکي ټینګار کوي، چې په هېواد کې دې سرپرست حکومت او نړیوال بنسټونه پراختیايي پروژې زیاتې عملي کړي، تر څو د هېواد په ابادۍ او خلکو ته د کارزمینې په برابرلو کې رول ولري.
د اقتصادي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی د یادو پروژو له ساتنې سربېره، په کې د حیف و میل او لاسوهنو پر نه کېدلو هم ټینګار کوي.
ځاځی وايي: « دا تاسیسات دې په معیار برابر جوړ شي او د ځېنو زورواکو او چارواکو له لوري دې حیف و میل نه شي او یا په کې شخصي ګټې په پام کې و نه نیول شي. تاسیسات دې په داسې توګه جوړ شي چې نړیوالو معیارونو باندې برابر وي او بله دا چې د دې تاسیساتو ساتنه دې وشي، که په معیار برابر هم جوړ شي بیا هم ساتنې او پاملرنې ته اړتیا لري چې دا د حکومت او ملت ګډ مسولیت دی چې د داسې تاسیساتو او پروژو تر پای وروسته د دې ساتنه او ورته پاملرنه وکړي.»
له دې سره د اوبو او انرژۍ وزارت ویاند مطیع الله عابد وايي، په هېواد کې یادې پروژې بشري اړخ لري او له نړیوالو موسسو غوښتنه کوي، چې له افغانانو سره په دې برخه کې مرستې زیاتې کړي.
د نوموړي په خبره تراوسه د نړیوالو موسسو له خوا په هېواد کې د ۲۰ په شاوخوا کې چک ډیمونه جوړ شوي دي.
عابد زیاتوي: « موږ په ټولو نړیوالو موسسو او سازمانونو غږ کوو چې دوی دې په بشري پروژو کې مرسته او پاملرنه وکړي. تر دې مهاله د اوبو او انرژۍ وزارت په چوکاټ کې د نړیوالو موسسو له لوري د ۲۰ په شاوخوا کې چګ ډيمونه جوړ شوې دي او ګټې اخېستنې ته سپارل شوې دي او د یاد وزارت له لوري دغه چګ ډیمونه څارل شو. نړیوالو سازمانونو ته چې غواړي دا ډول پروژې پیل کړي، ښايي له اړوندو دولتي ادارو سره همغږي وکړي تر څو د دغو پروژو ښه څارنه وشي، همداراز هېواد وال هم کولی شي چې د دغو پروژو په ساتنه کې خپل مسوولیت ادا کړي.»
په هېواد کې د ټولو عامه تاسیساتو او ټولګټو پروژو ساتنه او پراختیا د ملت او سرپرست حکومت دنده ګڼل کېږي.
ټینګار دا دی چې له سرپرست حکومت سربېره دې نړیوالې موسسې په هېواد کې د عامه او پراختیايي پروژو په زیاتوالي کې خپله همکاري زیاته کړي.
