سره له دې چې د اسلامي امارت حکومت پر رسمیت نه دی پېژندل شوی، خو له ګڼ شمېر سیمه ییزواو ګاونډیو هېوادونو سره تعامل لري.
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، هڅه یې کړې له ټولو هېوادونو سره ښې اړیکې ټینګې شي او تعامل یې پیاوړی وي.
د مجاهد په خبره، اوس مهال له ګڼ شمېر سیمه ییزو هېوادونو سره ښې اړیکې لري.
دغه راز مجاهد وايي، د بهرني سیاست اړوند دستګاه د هڅو په پایله کې اوس د سیمې او ګاونډ هېوادونو سره اقتصادي تعاملاتو ته زمینه برابره شوې.
د مجاهد زیاتوي، د افغانستان حکومت او هېوادونو ترمنځ د تعامل لمن ورځې تر بلې د پراخېدو په حال کې دی.
هغه څرګنده کړه:« د افغانستان اسلامي امارت خپلې ټولې هڅې کړې چې د سیمې او لرې هېوادونو سره تعاملات ښه او پياوړي وي، همدارنګه د سیمې له هېوادونو سره زموږ اړیکې فوق العاده ښې روانې دي. د اسلامي امارت د ډېپلوماسۍ په هڅو باندې دا نتیجه مرتبه شوې او نورو هېوادونو ته دا اطمینان حاصل شوی چې له افغانستان سره اقتصادي راکړه ورکړې ته زمینه برابره کړي. ازبېکستان ته د یوه لوړ پوړي پلاوي پر مشرۍ د افغانستان اسلامي امارت د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال محترم ملا برادر اخوند سفر یې ښه بېلګه ده. زموږ تعاملات ښه روان دي او ورځ تر بلې لا پیاوړي کېږي.»
د سیاسي کارپوهان بیا وايي، د سیمې ترڅنګ مهمه داده چې له نړیوالو سره هم تعامل رامنځته شي او د افغانستان او نړۍ ترمنځ په متقابل درناوي او ګډو ګټو ولاړې اړیکې جوړې شي.
د سیاسي چارو کارپوه شهزاده مسعود وايي: « په اوسنیو شرایطو کې موږ ته بېخي لازمه ده چې د سیمې له هېوادونو او نړیوالې ټولنې سره د یوه مثبت تعامل له لارې خپل سیاسي روابط جوړ کړو. اړتیا ده چې موږ باید لومړی له خپلو ګاونډیانو سره او بیا له ټولې نړۍ سره د متقابل احترام پر بنیاد، داسې چې زموږ ملي ګټې په کې خوندي وي، باید دا روابط جوړ شي.»
ځینې نور بیا په دې باور دي چې له نړۍ سره د رسمي اړیکو نه درلودل په مستقیم ډول د عام ولس پر اقتصادي ژوند اغېز لري او له رسمیت پېژندنې سره د خلکو په ژوند کې مثبت بدلون منځته راځي.
د سیاسي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي:« د افغانستان د رسمیت پېژندنې مساله یوه مهمه مساله ده. د دې مثبتې او منفي اغېزې په مستقیمه او غیر مستقیمه توګه پر عام ولس اغېز لري. د عام ولس لپاره د اسلامي امارت له خوا رسمیت او مشروعیت ترلاسه کول ضروري او لازمي دي؛ ځکه د ولس اقتصاد، تجارت او اړیکې په همدې مشروعیت پورې تړاو لري.»
په ټوله کې باور دا دی چې ازبېکستان هېواد ته د رییس الوزرا د اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر اخواند وروستی سفر د دې ښکارندويي کوي چې د افغانستان او سیمې هېوادونو ترمنځ مثبت تعامل موجود دی، خو د سیاسي چارو شنوونکي غوښتنه کوي چې باید د حکومت رسمیت پېژندنې ته لا زیاته پاملرنه وشي.
اوس مهال لسګونه هېوادونه په افغانستان کې فعال سفارتونه لري او همدا راز نږدې ۴۰ هېوادونو کې د افغانستان سیاسي نمایندګۍ فعالې دي.
