قطر کې امريکا ته د تګ لپاره منتظر شاوخوا ۱۱سوه افغانانو برخلیک په اړه د امریکا وروستۍ پرېکړه، چې له مخې به يې کانګو ډيموکراټيک جمهوريت ته لېږدول کېږي، لا هم نه ده عملي شوې؛ خو د دې پریکړې د تطبیق په اړه په واشنګټن کې اختلاف ژور دی.
تازه د متحده ایالاتونو په کانګرس کې د مشرانو جرګې بهرنیو اړیکو کمېټې مخکښې غړې، جین شاهین د دې هېواد بهرنیو چارو وزیر ته په یو استولي لیک کې له نوموړي غوښتي، چې یاده پریکړه لغوه کړي او په قطر کې د مېشت کړای شویو افغان پنا غوښتونکو لپاره متحده ایالاتو ته د لېږد قانوني بهیر پیل کړي.
نوموړې خبرداری ورکړی، چې د واشنګټن لخوا دغه پرېکړه به د ژمنو ماتولو او یو تاریخي خیانت په توګه حساب شي.
امریکايي سناتوره، جین شاهین وایي: «زه له ادارې غواړم، له هغو افغانانو سره خپلې ژمنې پوره کړي، چې زموږ له ځواکونو او پرسونل سره یې کار کړی او په السیلیه کمپ کې یې امریکا ته د لېږدولو قانوني بهیر «بشردوستانه لېږد» ارزونه بشپړه شوې ده.»
نوموړې په دې لیک کې دا اندیښنه هم څرګنده کړې، چې امریکا ته د یادو افغان پناهغوښتونکو د انتقال پروسې لغوه کېدل به په راتلونکي کې پر واشنګټن نړیوال باور زیانمن کړي.
د نوموړې له دې څرګندونو یوه ورځ وړاندې د امریکا شاوخوا شپږ سوه پخوانیو ملکي او پوځي چارواکو په ورته اقدام کې د دې هېواد له بهرنیو چارو وزارت غوښتي وو، چې له قطر څخه درېیم هېواد ته د افغان پناغوښتونکو د لېږدولو پروسه لغوه کړي او مستقیم يې متحده ایالاتو ته انتقال کړي.
د کډوالو د حقونو مدافع، عبدالرازق عدیل په دې اړه وایي: «له قطر څخه امریکا ته په دې توګه د کډوالو لېږدول، د کډوالۍ نړیوالو قوانینو له مخې نهیوازې مناسب او منلی شوی کار نهدی؛ بلکې له مسوولیت تېښته ده.»
په ورته مهال اتریش ویلي، چې د ازبکستان له لارې د ناقانونه افغان کډوالو د اخراج لپاره یې له ازبکستاني چارواکو سره خبرې مثبت پرمختګونه لري.
د بهرنیو او کورنیو چارو وزیرانو يې له ازبکستاني سیالانو سره په تاشکند کې د کتنې موخه د دواړو هېوادونو ترمنځ د نورو دوه اړخیزو مسایلو ترڅنګ د ازبکستان له لارې افغانستان ته د هغو افغان کډوالو ستنولو پر سر هوکړه ده، چې اتريش یې پر ایستلو ټینګار لري.
د اتریش بهرنیو چارو وزیره، بياته مانیل رایزینګر وایي: «په ځانګړي ډول د درېیمو هېوادونو د وګړو بېرته ستنولو په برخه کې، چې سیمهيیزې همکارۍ ته اړتیا لري، باوري شریکان او روښانه تګلارې اړینې دي. له ازبکستان سره د تړونونو پر بنسټ هغه چوکاټ رامنځته کېږي، چې د قانون حاکمیت پلی او د کډوالۍ منظم سیاست عملي شي.»
پر امریکا او اتریش سربېره جرمني هم پر جرمونو د مرتکبو افغان کډوالو ایستلو لپاره له اسلامي امارت سره مستقیمي او غیر مستقیمي خبرې کړې او هم یې د ازبکستان له لارې یو شمېر افغان کډوال اخراج کړي دي.
خپور یې کړئ
