اې کې آی پرېس خبري اژانس د قرغزستان ملي احصايې کمېټې له قوله راپور ورکړی چې د روان ۲۰۲۵ کال په لومړيو دوو مياشتو کې افغانستان ته د قرغزستان نفتي توکو او په ځانګړې توګه تېلو صادرات زيات شوي.
د راپور له مخې، په تېرې جنورۍ او فبرورۍ مياشتو کې نږدې ۲۵ ميليونه ليټره نفتي توکي د څه باندې ۱۱ ميليونو ډالرو په ارزښت له قرغزستان افغانستان ته صادر شوي دي.
اې کې آی خبري اژانس په راپور کې راغلي:« افغانستان د قرغزستان د تېلو اصلي کاروونکی دی چې افغانستان ته د نفتي توکو د صادراتو ۹۲ سلنه برخه جوړوي. قرغزستان د ۲۰۲۵ کال په لومړيو دوو مياشتو جنورۍ او فبرورۍ کې د ۱۱.۵ مېليونو ډالرو په ارزښت ۲۴.۹ ميليونه ليټر نفتي توکي چې في ليټر يې په ۴۰ قرغزستاني سوم اخيستل شوي، افغانستان ته صادر کړي دي.»
د ياد خبري اژانس د مالوماتو له وړاندې کولو پرته ويلي، قرغزستان د تېر کال په همدې موده کې هم په ياده اندازه نفتي توکي صادر کړي وو.
په ورته مهال د سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي، شاوخوا ۶۰ سلنه نفتي توکي له روسيې او منځنۍ اسيا هېوادونو واردېږي او پاتې۴۰ سلنه هغه له ایران راځي.
د يادې خونې د چارواکو په خبره، قرغزستان افغانستان ته د پام وړ نفتي توکي نه صادروي.
د سواګرۍ او پانګونې خونې د مديره پلاوي غړی خان جان الکوزی وايي: « موږ د خپلې اړتیا وړ تېلو ۴۰ سلنه له ایران او ۶۰ سلنه له شمالي ګاونډیو واردوو. زموږ د تېلو ډېره برخه له ترکمنستان، روسیې، قزاقستان، ازبېکستان او ډېره لږه اندازه له قرغزستا راځي. ښه تېل د منځنۍ آسیا هېوادونو او روسیې تېل دي.»
د اقتصادي چارو شنونکي بیا د نفتو او ګازو په استخراج کې د افغانستان د پاتې راتګ لامل دوامداره جګړې، بهرني سياسي او اقتصادي فشارونه او دغه راز د لازمو زېربناوو نه درلودل يادوي.
د اقتصادي چارو شنونکی نورالله عزيز وايي:« دا چې په اوسنیو شرایطو کې افغانستان له نورو هېوادونو د انرژۍ توکي او امکانات واردوي، تر شا یې ډېر لاملونه دي. زما په اند تر ټولو ستر لامل یې په دې سکټور کې د پانګونې نه شتون او د سترو پانګونو نه موجودیت دی. په سټراټيژیکو او زېربنايي پروژو کې تل د هېوادونو پر کچه پانګونه کېږي او یا هم له بهرنۍ پانګې کار اخیستل کېږي. متأسفانه باید ووایم د دې لپاره په اوسنیو شرایطو کې هغه څه نه دي ترسره شوي چې کولی شي په دې سکټور کې په پراخ لاس پانګونه وکړي.»
د راپورونو له مخې، تېر کال افغانستان او قرغزستان د ۶۶ ميليونو ډالرو په ارزښت ګډه سوداګري لرله چې په دې ډله کې يې قرغېزستان ته د ۷ ميليونو ډالرو په ارزښت صادرات او د پاتې ۵۹ ميليونو ډالرو په ارزښت واردات په کې شامل وو.
