د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ په څنډه کې د افغان نجونو پر وړاندې د جنسيتي تبعيض او دغه راز د دوی حقونو د نقض پر دوام اندېښنې ښودل شوي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دايمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق وايي، په افغانستان کې د نجونو او ښځو پر وړاندې توپیري پرېکړو ته په کتو بايد داسې مکانېزم رامنځته شي، چې له مخې يې د بشري حقونو پر سرغړونو څار زيات او دوام پیدا کړي.
فایق زیاته کړې:« زه له تاسو ټولو او د افغانانو له ټولو نړیوالو متحدینو او شریکانو د دومداره ښکیلتیا او د بشري وضعیت او بشري مرستو د ویش د څار او راپور ورکولو لپاره د پیاوړي میکانېزم رامنځته کولو غوښتنه کوم. د دې ډاډ باید تر لاسه شي، چې بشري مرستې اړمنو او په ځانګړي ډول ښځو او ماشومانو ته رسیږي. زه دلته غواړم له یوناما او په ځانګړي ډول ملګرو ملتونو له راپور ورکوونکي ملاتړ او مننه وکړم خو موږ د راپور ورکولو په تړاو نورو میکانېزمونو ته اړتیا لرو، څو طالبان د بشري حقونو د نقض او بشریت پر وړاندې د جرمونو له امله د خپلو کړنو مسوول وګڼل شي.»
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان پخوانۍ استازې عادلې راز د سرپرست حکومت پر پرېکړو له نيوکې سره ویلي، چې نړيواله ټولنه بايد د افغان ښځو او نجو لپاره د عدالت غوښتنې په موخه سره يو ځای او د روان جنسيتي تبعيض مخنيوی وکړي.
راز زیاته کړې:« په افغانستان کې جنسیتي تبعض، چې طالبانو رامنځه ته کړی، یو جدي بشري بحران دی، چې زموږ پر وړاندې بېړني او ګډ پام او اقدام ته اړتیا لري. موږ باید یو نړیوال قانوني میکانېزم جوړ، له دوی سره ودرېږو او اړینې پرېکړې وکړو، څو یو مانا لرونکی بدلون رامنځه شي.»
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکونکي ریچارډ بېنېټ بيا ويلي، تر هغې چې په افغانستان کې د نجونو او ښځو پر وړاندې جنسيتي تبعیض موجودوي، د سرپرست حکومت رسميت پېژندل امکان نه لري.
نوموړي د رسيمت پیژندنې هدف ته د رسېدو لپاره د يو لړ جدي اقداماتو غوښتنه هم کړې ده.
بېنېټ زیاته کړې:« موږ کولیی شو د دې یادونه وکړو، وړاندې له دې، چې د جنسیتي تبعیض له قانوني تعریف سره موافقه وشي، د حکومتونو او مسوولو چارواکو په رسمیت پېژندل امکان نه لري. په ځانګړي ډول هغه چارواکي چې د جنسیت پر اساس تبعیض کوي او د هغې لپاره قوانین او پالیسۍ جوړوي. هغه هم تر دې کچې چې د نژادي تبعیض لامل کیږي.»
تحليل کوونکي پر دې باور دي، چې افغان ښځو او نجونو ته د حقونو ورکړه د نړيوالې ټولنې په لومړيتوب کې ده او په دې اړه به د يادې ټولنې اندېښنې تر هغې دوام لري، څو سرپرست حکومت په دې برخه کې اغېزناک ګام نه وي پورته کړی.
د سیاسي چارو تحلیل کوونکی واحد فقیري وايي: « په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د بشر حقونو په اړه د مشرانو څرګندونې دا ښي، چې په رښتیا هم نړیواله ټولنه په افغانستان کې د بشر حقونو او د ښځو حقونو په اړه جدي اندېښنې لري او دا پر ځای هم ده. زما په نظر واقعیتونه همدا ښي چې په افغانستان کې د ښځو حقونه په رښتیا هم پایمال شوي، ډېر ابتدايي او انساني حقوق یې تر پښو لاندې شوې دي؛ نړیواله ټولنه بله چاره نه لري پرته له دې چې دغې موضوع ته توجو وکړي.»
دا غونډه داسې مهال جوړېږي، چې وړمه ورځ د ملګرو ملتونو په عومي غونډه کې هم د افغان ښځو او نجونو پر وضعیت اندېښنه ښودل شوې وه.
اسلامي امارت تازه په دې تړاو څه نه دي ویلي، خو له دې وړاندې یې ویلي ول، چې د شریعت په رڼا کې د ټولو وګړو حقونو ته ژمن دي.
