د بهرنیو چارو وزارت سیاسي معين شېر محمد عباس ستانکزي د چهارشنبې پر ورځ د (۱۴۰۲ کال د وږي پر لومړۍ نېټه ) د علومو اکاډمۍ له لورې په یوه جوړ شوي سیمنار کې يو وار بيا د نجونو زدهکړو او د مېرمنو له لوري د کار په اړه د حکومت پر تګلاره نيوکې وکړې.
ستانکزی وايي، د نجونو زدهکړو او د ښځو له لوري کار کولو ته جدي اړتيا ده او په خبره يې د ټولنې پر دې قشر د سختو بنديزو لګولو پر ځای بايد ورته اسانتياوې رامنځته شي.
هغه زیاتوي:« کوم ځای کې چې ستاسې د اوسېدو ځای وي هلته به ښځې هم درسره وي، پر دوی به سختي نه کوئ او د خپلې وسې مطابق به پراخې کوئ.»
ستانکزی وايي، ښځې په ټولو برخو کې د فعالې ونډې لرلو حق لري او اړتیا ده چې دا زمینه ورته په ښوونځيو، پوهنتونونو او نور اکاډميکو مرکزونو کې برابره شي.
نوموړی د نجونو زدهکړې فرض کفايي او پر مسوولو چارواکو واجب بولي، چې زمینه او اسانتياوې ورته برابرې کړي.
هغه زیاته کړه:« شرعیت ښځو ته د زده کړې اجازه ورکړې، زده کړې به له کومه ځایه کوو؟ تعلیم به چېرته کوو؟ څنګه به یې کوو؟ په دې کې نر او ښځې یو شان دي، که په مدرسه کې یې کوو، تعلیمات خونو کې به یې کوو، په ښوونځيو او پوهنتونونو کې یې کوو. په حدیث کې راغلي، د علم طلب په ټولو مسلمانانو باندې فرض دی په دې کې نر او ښځې شامل دي. د نجونو لپاره ښوونځی خلاصول، لیک او لوست ورښودل دا ټول مشروع دي.»
د حکومت ځيني نور چارواکي هم ورته نظر لري او باوري دي چې ښځې باید په طبابت، قضا، سوداګرۍ او د ټولنې په ټولو برخو کې مانا لرونکې ونډه ولري.
د دوی په خبره، په یادو برخو کې د ونډې لرلو لپاره د ښځو ظرفيت روزنه په ښوونځيو او پوهنتونو کې ممکنه ده.
د ازموینو ملي ادارې مشر عبدالباقي حقاني وايي:« زموږ او ستاسې د فقې په کتابونو کې ښځه ډاکټره جوړېدی شي، اختلاف نشته. کوم عمل چې کوي د هغې علم به زده کوي؛ نو دا علم به چېرته زده کړي جومات او که پوهنتون کې؟ پوهنتون کې، ځکه معاصر ترتیب یې دا دی. ښځه زما او ستا د مذهب په کتابونو کې تجارت کولی شي اختلاف په کې نشته، د تجارت علم به زده کوي، دا به چېرته زده کړي؟ پوهنتون کې معاصر ترتیب یې دا دی. ښځه بې له حدود او قصاصه قاضي جوړېدی شي؛ نو د قضا علم به چېرته زده کوي؟»
د نجونو پر زدهکړو او د ښځو له لوري پر کار کولو له ټینګار ورهاخوا د بهرنيو چارو وزارت سياسي معين د اساسي قانون نشتون هم لويه ستونزه بولي او په دې برخه کې يې د ګړنديو ګامونو پورته کولو غوښتنه وکړه.
ستانکزي دغه راز د حکومت او ولس تر منځ واټن کمول هم د حکومت پايښت لپاره مهم وباله.
د علومو اکاډمۍ له لورې د خېرالقرن تر عنوان لاندې دې سمينار کې د ښځو د ونډې تر سرلیک لاندې دا یو ورځنی کنفرانس و، چې په بېلا بېلو برخو کې پرې د لیکوالانو او ګډونوالو مقالې ولوستل شوې. نظرونه دا و چې ښځې د ټولنې په بېلا بېلو برخو کې په پراخه کچه د ونډې لرلو حق لري او ضرورت دی چې باید زمینه ورته برابره شي.
