وروسته له هغې چې له پاکستان او خيبرپښتونخوا د افغانانو د ايستلو خبره جدي شوه، په ارګ کې د اسلامي امارت د رییس الوزرا ملا محمد حسن اخند پر مشرۍ ځانګړې ناسته شوې.
په دې ناسته کې چې د سرپرست حکومت لوړ پوړو چارواکو په کې برخه لرله، له پاکستانه د افغان کډوالو جبري اخراج د ټولو اسلامي، انساني او نړیوالو اصولو خلاف عمل بلل شوی.
ملا محمد حسن اخند له افغان کډوالو سره د پاکستان ياد چلن د غندلو ترڅنګ د دواړو هېوادونو د اړيکو پر زيان هم بللی دی.
د نوموړي پر مشرۍ ياده ناسته کې چارواکو د پاکستان له خلکو، سیاسي ګوندونو، دیني عالمانو او نفوذ لرونکو شخصیتونو غوښتي چې له افغان کډوالو سره د چلن په اصولي کولو کې خپل مسووليت اداء کړي.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي: « د غونډې اعضاوو له افغان مهاجرینو سره د غیر اسلامي او غیر انساني چلن او د ټولو اصولو په خلاف د زور را ایستل په کلکو ټکو وغندل، دغه کړنه یې د ټولو اسلامي ارشاداتو او نړیوالو اصولو او د ګاونډیتوب د حقوقو خلاف عمل وباله. همدرانګه د پاکستان له ولس سیاسي ګوندونو علماوو او بانفوذه شخصیتونو یې غوښتنه وکړه تر څو دوی هم په دې اړه خپل اسلامي او د ګاوندیتوب مسوولیت ادا کړي. دوی دغه راز وویل، ټولو ته واضحه ده چې د افغان او پاکستان ولسونو له لسګونو کلونو راهیسې ښې اړیکې لرلې دي، موږ غواړو چې دغه دیني تاریخي او فرهنګي اړیکې همداسې دوامداره پاتې شي؛ ځکه دا د دواړو هېوادونو او ولسونو اړتیا ده او دغه ډول ناسمې کړنې د دواړو هېوادونو پر زیان دي.»
حمدالله فطرت دغه راز زیاتوي، اسلامي امارت چارواکو له ملګرو ملتونو او نړیوالو بنسټونو غوښتي چې د بشري ناورین د مخنیوي او د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره خپل مسوولیت ترسره کړي او دغه راز د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون ته دنده سپارل شوې چې له خپلو موجوده امکاناتو څخه هر اړخيزه استفاده وکړي او راستنېدونکو ته اړینې اسانتیاوې، لنډمهاله استوګنځایونه او خدمات ژر تر ژره برابر کړي.
له دې سره سم، د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو په غبرګون د پاکستان چلن غیر انساني بللی او زياته کړې يې ده چې هېڅوک باید کډوال د سیاسي موخو لپاره د ابزارو په توګه ونه وکاروي.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي: « په ډېره خواشینۍ سره باید ووایم چې له افغان کډوالو سره زور زیاتی کېږي، شتمنۍ یې لوټل کېږي او د کورونو اسباب ترې ایسارېږي. دغه کار د هر ډول انساني او اسلامي اصولو او نړیوالو قوانینو خلاف عمل دي. د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت له پاکستان توقع لري چې د افغان کډوالو پر وړاندې پیل شوی تاوتریخوالی او ناوړه چلن پای ته ورسوي. هېڅوک نه باید کډوال د خپلو سیاسي موخو لپاره د ابزارو په توګه وکاروي.»
د نړیوالو اړیکو کارپوهان د افغان کډوالو اړوند ستونزې په اړه د اسلامي امارت غونډې مهمې بولي او وایي، سرپرست حکومت دې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې لپاره له پاکستان سره مخامخ خبرې وکړي، ترڅو اسلام اباد په جبري توګه د افغان کډوالو له شړلو لاس واخلي.
د نړیوالو اړیکو شنونکی سمیر انګار وايي: « د پاکستان اصلي هدف دا دی چې د افغانستان په داخلي مسایلو کې مداخله وکړي او افغانستان له اقتصادي پلوه هغوی ته محتاج اوسېږي. اسلامي امارت ته په کار دي چې بدیلې اقتصادي، سیاسي او ډېپلوماټیکې لارې پيدا کړي.»
د پاکستان چاپ ده نېشن ورځپاڼې راپور ورکړی چې له پنجاب ايالت لږ تر لږه ۴ زره ۱۱۱ تنه بې اسناده افغان کډوال د اړوندو ادارو په مرسته له پاکستان ایستل شوي دي.
پنجاب کې پولیسو ویلي، دامهال نږدې۶ زره نور بې اسنادو افغان کډوال هم د اخراج کېدونکو کډوالو مرکزونو ته لېږدول شوې دي.
