د افغانستان لپاره د چین، ازبېکستان او پاکستان ځانګړو استازو د یو شمېر هېوادونو له سیاسي استازو سره د افغانستان په اړه لیدنې کړې.
د ازبېکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، د افغانستان لپاره يې ځانګړي استازي عصمت الله ارګاشیف د سویډن د عدلیې وزارت د کډوالو څانګې له رییسې سوفیا اوسټمارک سره په لیدنه کې د کډوالۍ پر حل لارو او دغه راز د افغانستان پر وضعیت او بشري همکاریو خبرې کړې.
یاد وزارت زیاته کړې:« په دې کتنه کې پر دوه اړخیزو همکاریو بحث وشو. د ناستې په اجنډا کې د کډوالۍ په برخه کې د همغږۍ رامنځته کول او په سيمه يیزو مسايلو بحث شامل و. د افغانستان وضعیت او بشري همکاریو ته د ممکنه لارو پر ځانګړي کولو هم ټېنګار وشو.»
له افغانستان سره د بشري همکاریو په اړه د سویډني او ازبېکستاني چارواکو له ناستې سربېره، د چین او ترکيې چارواکو هم ورته ناستې ترسره کړې دي.
د افغانستان لپاره د چین ځانګړي استازي یو شیایونګ پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، له تېرو دوه ورځو راهیسې یې په انقره کې د ترکیې بهرنیو چارو وزارت له یو شمېر چارواکو سره په افغانستان کې د همکاریو په اړه ناستې لرلې.
شایونګ زیاته کړې، په دغو ناستو کې یې د افغانستان د بیارغونې په اړه پر دوه اړخیزو همکاریو هوکړې هم کړې دي.
هغه په دې اړه ویلي: « د مې په ۱۴مه او ۱۵مه مې په انقره کې خوشاله لېدنې لرلې او په کې مې د ترکیې بهرنیو چارو وزارت مرستیالې او د سویلي آسیا لپاره د ترکیې بهرنیو چارو وزارت له رییس جهاد ارګینای سره وکتل. موږ د افغانستان بیارغونې لپاره د دوه اړخیزو همکاریو پر پیاوړتيا هوکړه وکړه.»
د دې ترڅنګ، د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق خان هم ویلي، د پاکستان لپاره د اسټرالیا له ځانګړي استازي نېل هاوکېنز او د افغانستان لپاره د بریټانیا له ځانګړي استازي اندریو مکاربي سره یې د سیمیزو پرمختګونو او وضعیت او دغه راز د افغانستان اړوند مسایلو په تړاو خبرې کړې.
صادق خان زیاته کړې: « موږ په دغو لیدنو کې د سیمه ییزو بدلونونو او پرمختګونو او همداراز له نړیوالو سره د تعامل په برخه کې ژور بحثونه وکړل. په ناسته کې مو د افغانستان اړوند مسایلو کې د همکاریو پر زیاتولو ټېنګار وکړ.»
د سیاسي چارو کارپوهان وايي، له نړۍ سره د سرپرست حکومت رسمي تعامل د هېواد اقتصادي ثبات او نړیوالو اړیکو رغولو لپاره بنسټیزه اړتیا ده.
د دوی په خبره، له دویمو او درېیمو ادرسونو د افغانستان استازیتوب به د هېواد په اقتصادې ودې او سياسي تعامل مثبت اغېز ونه لري.
د سیاسي چارو شنونکی توريالی ځاځی وايي: « که افغانستان د نړیوالو هېوادونو له خوا پر رسمیت وپېژندل شي، بیا له سیاسي پلوه چې هره غونډه ترسره کېږي، په هغه صورت کې زموږ هېواد ته ګټه لري. مګر اوس چې کومې غونډې ترسره شوې دي یا په راتلونکي کې ترسره کېږي، ترهغو چې افغانستان پر رسمیت ونه پېژندل شي، افغانستان ته هېڅ کومه سیاسي ګټه نه لري.»
په ۲۰۲۱ زېږدیز کال کې پر افغانستان د اسلامي امارت بیا ځل واک ته له رسېدو وروسته له چین، روسیې، ایران، ترکیې، سعودي عربستان او لسګونو نورو هېوادونو سره غیر رسمي تعاملات لري، خو د رسمیت پېژندنې په برخه کې یې لاهم کوم هېواد عملا اقدام نه دی کړی.
