واک ته د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له بیا ځل رسېدو سره سم، امریکا ته د هغو زرګونو افغانانو د لېږد پروسه وځنډېده چې په افغانستان کې یې له امریکا سره په مستقیم یا غیر مستقیم ډول کار کړی و.
دې ځنډ د امریکا په استازو جرګې یا کانګرېس کې د ډیموکراټ او جمهوري پالو استازو ترمنځ اختلافونه رامنځته کړي دي.
ګڼ شمېر مطرح ډیموکراټ استازي امریکا ته د افغان همکارانو او د هغوی د کورنیو پر خوندي انتقال ټينګار کوي او دا کار د واشنګټن له لوري خپلو متحدینو سره ډېره پخوانۍ او یوه له مهمو ژمنو بولي.
د کانګرېس ډیموکراټ استازی کرېګ سنټون وايي:« ما یوازې له اریزونا کډوالۍ پنډغالي د ليدنې ویاړ درلود او هلته مې له ګڼ شمېر کډوالو په ځانګړي ډول هغو افغانانو سره وکتل چې د افغانستان په ۲۰ کلنه جګړه کې یې له امریکايي ځواکونو سره دندې ترسره کړې دي. ما د هغوی د خدمتونو شخصي کیسې هم واورېدې او د هغوی د کورنیو په اړه مې هم واورېدل چې په افغانستان کې یې د کورني غړي اوس مهال په سخت وضعیت کې دي. موږ به په کانګرېس کې د هغوی د خوندیتوب لپاره جدي هڅې وکړو؛ ځکه چې هغوی زموږ لپاره خپل ژوند په خطر کې اچولی و.»
په ورته مهال، له افغانستانه امریکا ته د ځانګړو وېزو (اېس.آی.وي) له لارې د لېږد پروسې مرستندویه بنسټ رئیس شان وان ډایور له امریکايي اېن.بي.سي تلویزیون سره په تازه مرکه کې ویلي، د امریکا نوی حکومت په افغانستان کې امنیتي وضعیت ته د اندېښنو ترڅنګ، د خپلو متحدینو د تخلیې په برخه کې ځنډ رامنځته کوي.
هغه زیاته کړې:« دوی په سختو ستونزو او وحشت کې دي؛ ځکه د هغوی کورنۍ نه شي کولی دلته راشي، دوې اوونۍ وړاندې موږ یوازې د یوې کورنۍ د یوځای کېدو شاهدان یو او زه هېله لرم چې دغه پروسه بېرته ژر پیل شي. ما داسې یو کس هم ولېد چې د خپل درې نیم کلن زوی سره ملاقات کوي چې د باور وړ نه ده. زه د دې پروسې ځنډ اندېښمن کړی یم؛ دا باید مشروطه نه وي بلکې موږ په رښتینې توګه پر خپلو ژمنو عمل وکړو.»
کارپوهان وايي، هغه افغانان چې له امریکا سره یې په افغانستان کې کار کړی، تر ډېره په پاکستان کې دغه هېواد ته د لېږد لپاره منتظر دي چې د ګاونډیو هېوادونو له لوري هم تر سخت فشار لاندې دي.
د دوی په خبره، واشنګټن دې د کډوالو د لېږد په پروسه کې د افغانانو کډوالي له نورو جلا کړي.
د کډوالو حقونو فعال ظاهر بهاند وايي: « که چېرې دا لړۍ بیا هم تمدید شي یا هم وځنډېږي، دا به په پاکستان کې یو لوی ناورین رامنځته کړي. د دې ترڅنګ، د هغو ټولو افغان کډوالو چې دلته په پاکستان کې د خپلو کېسونو لپاره مېشت دي، له امریکا غوښتنه دا ده چې افغانان له نورو مستثنا کړي او د دوی د کېسونو څېړلو لړۍ بېرته پيل کړي.»
دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې د پاکستان حکومت اعلان وکړ چې د هغو افغانانو په اړه به له امریکا سره خبرې وکړي چې په اسلام اباد کې د امریکا د وېزو لپاره منتظر پاتې دي.
د راپورونو له مخې، څه باندې ۴۰ زره افغانان د امریکا ځانګړو وېزو ته غوښتنلیکونه استولي چې د لېږدونې پروسه یې د امریکا د ولمسشر له اجرائیوي فرمان سره سم د درېیو میاشتو لپاره وځنډېده.
