وچکالي هغه جدې ستونزه ده چې د هلمند ډېرو ولسوالیو اوسېدونکي یې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي.
تر ډېره د دې ولایت شمالي سيمې د وچکالۍ له امله د نورو هغو په پرتله زياتې زيانمنې شوې دي.
د هلمند ولایت اوسېدونکي وايي، نوزاد او واشېرهغه ولسوالۍ دي چې د نورو په پرتله یې ډېری اوسېدونکي د اوبو کموالي له امله د خپلو مېنو پرېښودلو ته اړ شوي.
د نوزاد ولسوالۍ یو تن اوسېدونکی وايي: « دا ځای پخوا د بادامو بڼ و او ډېر ښه حاصلات یې لرل، خو د اوبو د وچېدو او خلکو کډه کېدو له امله اوس په وچ ډاګ بدل شوی او وچې ونې په کې ولاړې دي.»
د موسی کلا ولسوالۍ یو تن اوسېدونکی وايي: « اوس موږ ته دومره اوبه پیدا شي چې زموږ ګوزاره پرې وشي، موږ به کله هم له دې ځایه لاړ نه شو. هېڅوک نه غواړي چې خپلې پلرنۍ مېنې پرېږدي. له دې ځایه تللي هم مجبوره وو او موږ هم مجبور یو چې بل ځای د ډوډۍ پیدا کولو لپاره کډه وکړو.»
د واشېر ولسوالۍ اوسېدونکی وايي: « زموږ مېوې په وچېدو دي، تاسو پوهېږئ چې هندواڼه او خټکي په اوبو وده کوي او که اوبه نه وي، نه لویېږي. موږ له امارت غوښتنه کوو چې زموږ لپاره د اوبو بندونه جوړ کړي. که موږ اوبه ولرو، ځمکې مو هر ډول حاصل کوي.»
له دې سره، د هلمند سیمه يیز چارواکي وایي، د وچکالۍ د مخنیوي لپاره یې هڅې چټکې کړې دي.
د دوی په خبره، د دې ولایت په ټولو ولسوالیو کې یې د باراني اوبو د زېرمه کولو او تر ځمکې لاندې اوبو د سطحې لوړولو په موخه د اوبو بندونه جوړ کړي، ترڅو په دې توګه د وچکالۍ مخنيوی وشي.
دوی همدا راز په هغو سیمو کې د لا زیاتو بندونو جوړولو ژمنه هم کړې چې ډېره اړتیا ورته لیدل کېږي.
د هلمند د اوبو او انرژۍ خدمتونو د کیفیت او کنټرول آمر فریدون وايي: « البته تر ځمکې لاندې اوبو د تغذیې په موخه یا د اوبو د سطحې را لوړولو په موخه له بغران څخه نیولې تر بهرامچې پورې په ټولو ولسوالیو کې د چک ډیمونو پروژې پلې او ګټه اخیستنې ته وسپارلې. د خدای شکر دی چې ښه نتیجه یې هم ورکړه او د کومې اندازه اوبو لپاره چې ډیزاین شوي وو، هماغه اندازه اوبه یې ذخیره کړې.»
د رسمي سرچینو د مالوماتو له مخې، موسی کلا، باغران، لوړ کجکی او د هلمند په جنوب کې هم یو شمېر پرتې ولسوالۍ د وچکالۍ د اوږدې څپې له امله سختې زیانمنې شوې دي.
په دغو ولسوالیو کې تر ځمکې لاندې اوبو کچه له ٢٠٠ تر ٢٨٠ مترو کښته تللې او کافي اوبه نه ورکوي.
