د افغانستان لپاره کاناډا، اروپايي ټولنې، فرانسې، جرمني، ایټالیا، جاپان، ناروې، سویلي کوریا، سوېتزرلېنډ، ترکیې، بریټانیا او امریکا هېوادونو استازو د روانې ډسمبر میاشتې پر ۱۶مه په جنوا کې د افغانستان د وضعیت په تړاو خبرې کړې.
په دې ناسته کې بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي سربېره د یوناما، نړیوال بانک او اسلامي همکاریو سازمان استازو هم ګډون درلود، په افغانستان کې د ښځو او نجونو، امنیتي مسایلو او د ملګرو ملتونو ادارو د ښکېلتیا پر څرنګوالي بحث شوی.
په دې تړاو ګډه اعلامیه چې تېره ورځ خپره شوې، د ټولګډونه حکومت رامنځته کېدل د دوامداره سولې او ثبات او ملي ډیالوګ رامنځته کېدو لپاره اړینه چاره بلل شوې.
د جي اووه هېوادونو ګډه اعلامیه کې راغلي: «ټینګار وشو چې په افغانستان کې اوږدمهاله ثبات لپاره یوه داسې باوري او ټولګډونه ملي ډیالوګ ته اړتیا ده چې په پایله کې یې اساسي قانون رامنځته کېدو او د یوه داسې ټولشموله سیاسي نظام جوړېدو ته لار هواریږي چې سیاسي مشران یې حساب ورکوونکي وي او افغانستان خپل نړیوال مکلفیتونه ترسره کړي.»
اعلامیه کې سره له دې چې د داعش خراسان څانګې پر وړاندې د سرپرست حکومت پر مبارزې اعتراف شوی؛ خو یو ځل بیا له اسلامي امارت د یادې ډلې پر وړاندې د جدي اقداماتو غوښتنه شوې.
د نړۍ اوو صنعتي هېوادونو او نړیوالو ادارو استازو په افغانستان کې د هغو وسله والو ډلو د شتون ادعا کړې چې په وینا یې افغانستان کې دننه او بهر د ترهګریزو بریدونو د پلان او طرح کولو وړتیا لري.
د نړۍ اوو سترو صنعتي هېوادونو ګډه اعلامیه کې دغه راز راغلي: « په کابل او سیمه کې د وروستیو ترهګریزو بریدونو او د دوامداره ترهګرۍ په تړاو چې د افغانستان امنیت او ټیکاو ته ګواښ متوجه کوي، جدي اندېښنه وښودل شوه. سره له دې چې له داعش خراسان ډلې سره د طالبانو پر مبارزې اعتراف وشو؛ خو د ملګرو ملتونو امنیت شورا د ۲۵۹۳ پرېکړه لیک سره سم پر طالبانو د ترهګریزو ګواښونو پر وړاندې د ګام پورته کولو پر اړتیا ټینګار وشو.»
اعلامیه کې د ښځو او نجونو د کار او زده کړو او په ځانګړي ډول پرطبي نیمه عالي زده کړو نوي محدودیتونه د اندېښنې وړ بلل شوي چې په وینا پر افغانانو په تېره بیا پر ښځو او نوزېږو ماشومانو ویجاړوونکې اغېزې ښېندي.
په دې اعلامیه کې ګډونوالو د ملګرو ملتونو له سرمنشي د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي د ټاکلو غوښتنه شوې او د استازي ټاکل کېدل یې د افغانستان او نړیوالې ټولنې ترمنځ د خبرو اترو د پروسې مخته وړلو او د دوامداره سولې او ثبات لپاره اړین بللي.
د سیاسي چارو شنونکی شېرحسن حسن وايي: « هغه څه چې په امنیتي ساحه پورې اړه لري یاهم د داعش د فعالیتونو مربوط کېږي، د طالبانو په آدرس دغه تور ډېر سم نه دی؛ ځکه طالبانو د جمهورت پر وړاندې د جګړې پر مهال هم د داعش د یوې رقیبې ډلې په توګه شتون درلود او د حاکمیت ترلاسه کولو څخه وروسته هم د داعش پر وړاندې جنګېږي.»
د سیاسي چارو شنونکی معین ګل څمکنی وايي: « موږ هم د دې په خاطر چې خپل استقرار او نظام مو ساتلی وي، اړتیا ده چې له نړیوالو سره یو رغنده ډیالوګ پيل شي، که دا په دوحه کې وي یا بل هر ځای؛ ترڅو موږ له دوی سره یوه داسې حالت ته ځانونه ورسوو چې یو بل ته په احترام سره اړیکې پراخې کړو.»
په دې ګډه اعلامیه کې په افغانستان کې د ترهګرۍ او غیرقانوني کډوالۍ په څېر له احتمالي ګواښونو سره د مبارزې ترڅنګ، د مخ پر ودې وضعیت په برخه کې د ګاونډیو او سیمې هېوادونو د ژورې ښکېلتیا غوښتنه شوې.
زموږ له اړیکو سره سره، اسلامي امارت د جي اووه هېوادونو دې ګډې اعلامیې ته غبرګون نه دی ښودلی؛ خو له دې وړاندې یې په افغانستان کې د داعش او ورته وسله والو ډلو پر وړاندې مبارزه جدي او اغېزناکه بللې او په دې تړاو یې د نورو هېوادونو او نړیوالو ادارو څرګندونې او اندېښنې بېځایه بللې دي.
