د شمالي اتلانتیک تړون یا ناټو د نظامي ځواکونو پخواني عمومي منشي او د ناروې د مالیې اوسني وزیر له «ټایمز» ورځپاڼې سره په خپله تازه مرکه کې یوځل بیا له افغانستانه د خپلو ځواکونو ایستل تر ټولو لویه ماتې بللې.
ینس سټولټنبرګ ویلي، که څه هم له افغانستانه د ناټو او امریکایي ځواکونو ایستل د ناټو لپاره تاریخي او لویه ماتې ده، خو په خبره یې لا هم باور لري چې له افغانستانه د وتلو پرېکړه یې په ځای وه.
د ناټو ځواکونو پخوانی عمومی منشي ینس سټولټنبرګ ویلي: « دا د ناټو تر ټولو لويه ماتې ده، خو زه لا هم باور لرم چې له افغانستانه وتل سمه پرېکړه وه.»
سټولټنبرګ همدا راز ویلي، د ناټو ځواکونو شل کلن نظامي ماموریت او حضور ته په کتو یوازې د نظامي ځواکونو په مټ د یوې ډیموکراټیکې ټولنې جوړول ډېره سخته پروژه ده.
د سیاسي چارو یو شمېر شنونکي وایي، امریکا او متحدین یې افغانستان ته د خپلو سیمهییزو او نړیوالو موخو د تعقیب لپاره راغلي وو، خو په خبره یې په دې کار کې پاتې راغلل.
د سیاسي چارو شنونکی عزیز معارج وايي: « په ټوله کې امریکا د خپلو حریفانو لپاره راغلې وه. مطلب دا چې افغانستان اشغال کړي، روسیې، چین، ایران او نورو هېوادونو ته یو ګواښ رامنځته کړي. خو له شلو کالو وروسته دوی ولیدل چې دلته حضور یې په تاوان دی، تلفات ور اوړي او داسې مفسده اداره کوي چې حتا دوی ته هم ژمن نه دي، نو یې خپل حضور پای ته ورساوه.»
یو شمېر نور شنونکي بیا د امریکا او ناټو ځواکونو د شل کلن اشغال د ماتې اصلي لامل د افغانانو لسیزې قربانۍ او مبارزه بولي. دوی وایي، تاریخ ثابته کړې چې افغانان د هېڅ ډول بهرني اشغال او تېري پر وړاندې چوپ نه پاتې کېږي.
د سیاسي چارو شنونکی اسماعیل ځدراڼ وايي: « دوی د افغانستان تاریخ سم نه و لوستی؛ په دوی کړۍ دومره تنګه شوه چې حتا له خپلو نظامي مرکزونو څخه بهر نه شو را وتلی. دوی نه شو کولی هغه معلومات ترلاسه کړي چې دوی ورته اړتیا وه، هغه کارونه یې نه شو ترسره کولی چې دوی غوښتل او ټاکل شوي هدف ته په رسېدو کې پاتې راغلل.»
د نړیوالو چارو شنونکی نجیبالرحمان شمال وايي: « موږ ټول په دې پوهېږو چې امریکا په ۲۰۰۱ کال د خپلو موخو لپاره افغانستان ته راغله او ناټو یې هم ځان سره راکش کړه. د دوی موخه ظاهرا ً له ترهګرۍ سره مبارزه او د القاعده شبکې ځپنه وه، خو دوی دغې موخې ته ونه رسېدل.»
په ۲۰۰۱ کال کې د ډیموکراسۍ، ملت جوړونې او له نشهیي توکو او ترهګرو سره د مبارزې تر شعار لاندې امریکا د ناټو ځواکونو په ملتیا پر افغانستان تېری وکړ. د امریکایي او ناټو ځواکونو پوځي ماموریت شل کاله دوام وکړ، خو د افغانانو له قربانیو، سرښندنو او مبارزې وروسته، د امریکا او ناټو د یو شمېر چارواکو له لوري دغه ناکام بلل شوی پوځي ماموریت د ۲۰۲۱زېږدیز کال د اګسټ په ۳۱مه له افغانستانه د وروستي امریکایي پوځي په وتلو سره پای ته ورسېد.
