واک ته د اسلامي امارت له رسېدو وروسته پراخه وزګارتیا، بېوزلي، د امریکا له لوري د افغانستان د پانګې ګنګلېدل او له سرپرست حکومت سره د نړیوالو مرستو کمښت هغه لاملونه بلل کیږي چې له کبله یې ډېر شمېر افغانان د نړیوالو بنسټونو بشري مرستو ته کېنولي دي.
په داسې حال چې د خوړو نړیوال سازمان او د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) په ځلونو په افغانستان د بشري وضعیت د خرابوالي خبر ورکړی.
تازه د ناروې کډوالۍ شورا (اېن.آر.سي) مشر نیل ټورنر ویلي، دا مهال ۲۹ میلیونه افغانان بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا لري چې له تېر یوه کال راهیسې په کې یو میلیون زیاتوالی راغلی دی.
ټورنر زیاته کړې:« واک ته د طالبانو له رسېدو او پراختیایي مرستو له بشپړې وتنې وروسته، په خواشینۍ سره لا هم وضعیت د دوو کلونو په پرتله نه دی ښه شوی. د وچکالۍ، بېوزلۍ او د اقتصادي فرصوتو کموالی هغه څه دي چې په افغانستان کې یې شدیدې اړمنتیا ته لار هواره کړې. یوازې سږ کال یو میلیون نور افغانان بشري مرستو ترلاسه کولو ته اړمن شوي، په داسې حال کې چې د اړمنو افغانانو شمېر ټولټال شااوخوا ۲۹ میلیونه دی. له دې ډلې درې میلیونه د ژوندي پاتې کېدو لپاره په بېړنۍ توګه خوراکي مرستو ته اړتیا لري او دوه درېیمه برخه افغانان د تغذیې له ناوړه حالت سره مخ دي.»
په داسې حال کې چې اسلامي امارت د ملګرو ملتونو اړوندو ادارو په اډانه کې د ښځینه کارکوونکو کار د روان ۲۰۲۳ زېږدیز کال د فبرورۍ له میاشتې بند کړی، خو د ناروې د کډوالۍ شورا مشر نیل ټورنر یو ځل بیا له سرپرست حکومته په غیردولتي ادارو او مرستندویه بنسټونو کې د ښځینه کارکوونکو پر کار د بندیزونه د پای رسېدو غوښتنه کوي.
ټورنر زیاتوي:« دې اړمنې برخې ته د رسېدا لپاره موږ د مرستو یوازې ۲۵ سلنه ترلاسه کړې، له دې وضعیته د راوتو لپاره موږ له واکمنو چارواکو غواړو چې اړمنو کسانو سره د مرستې
رسونې لپاره د لاسرسي اجازه راکړي. چې په دې کې اړمنو ته د ښو چوپړونو د ترسره کولو لپاره له موږ سره، زموږ د ښځینه همکارانو اوږه پر اوږه کارکول هم شامل دي.»
دغه راز نیل ټورنر له مرستندویه ادارو غواړي چې خپلې مرستې دې له سیاسي موضوعاتو پوره نه تړي او سلیقوي چلن دې نه کوي.
هغه زیاتوي:« له بشري مرسته کوونکو بنسټونو څخه غواړو ترڅو اړمنو افغانانو ته د مرستې رسونې د لړۍ د دوام لپاره خپلې مرستې جاري وساتي. موږ د اقتصادي ثبات او پراختیايي مرستو ته اړتیا وینو.»
دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو بشري مرستو همغږۍ ادارې(اوچا) او ترڅنګ یې د دې سازمان د خوړو نړیوال سازمان په افغانستان کې له بشري ناورین سره د مبارزې لپاره د ۲ میلیاردو ډالرو د بېړنیو مرستو غوښتنه کړې.
