ټاکل شوې ده، چې د ملګرو ملتونو بشري حقونو شورا د روانې اپريل میاشتې په ۲۹مه د افغانستان په تړاو د یوې ناستې کوربه وي.
د دې شورا له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې په دې ناسته کې د بشري حقونو شورا دوره يي کاري ډله په ژنیو کې د افغانستان د بشري حقونو اړوند راپور ارزوي.
خبرپاڼه زیاتوي، په دې ناسته کې چې د راتلونکې مې میاشتې تر ۱۰ مې پورې به دوام کوي، له افغانستان سربېره په کې د ۴۷ نورو هېوادونو بشري وضعیت هم ارزول کېږي چې د تېر جمهوري نظام استازی نصیر احمد اندېشه د افغان پلاوي استازولي کوي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا خبرپاڼې یوه برخه: « د ۲۰۲۴ کال د اپریل په ۲۹مه به، په ژنیو کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د نړیوالې دوره یي بیا کتنې کاري ډلې له لوري د افغانستان د بشري حقونو راپور د څلورم ځل لپاره د یوې غونډې په لړ کې وارزول شي.»
دا څلورم ځل دی چې یاده شورا د افغانستان د بشري وضعیت راپور ارزوي. په دې اړه لومړۍ بیاکتنه د ۲۰۰۹ز کال په مې، دویمه د ۲۰۱۴ز کال په جنورۍ او درېیمه او وروستۍ بیاکتنه هم د ۲۰۱۹ز کال په جنورۍ میاشتې کې ترسره شوې وه.
په ورته مهال د افغانستان لپاره د امریکا شارژدافیرې کرن ډېکر د بشري حقونو په تړاو د امریکا وروستي کلني راپور پر اساس په افغانستان کې د بشري حقونو د نقض ځینو مسایلو ته اشاره کړې او د بشري حقونو مدافعین یې اتلان بللي او ترڅنګ یې د درېدا ډاډ ورکړی.
ډېکر زیاتوي: « د بشري حقونو مدافعین زما اتلان دي. د افغانستان په اړه د متحده ایالاتو بهرنیو چارو وزارت د ۲۰۲۳ز کال د بشري حقونو راپور، د افغان ښځو پر وړاندې محدودیتونه، د ازادو رسنیو له منځه وړل، پر سوله ییزو اعتراضونو بریدونه او پر مذهبي کړنو محدودیتونه په ګوته کوي. هره ورځ موږ له دغو محدودیتونو سره خپل مخالفت څرګندوو. زه غواړم چې افغان ولس په دې پوه شي چې دوی یوازې نه دي او موږ به هېڅکله هم د بدلون له ملاتړه لاس وا نخلو.»
له دې سره سم د سیاسي چارو یوشمېر شنونکي هیله لري چې نړیوال سازمانونه باید د ورته مسایلو په څېړلو کې د سیاسي ملحوظاتو پرته او د ځمکنیو حقایقو سره سم واقعیتونه بیان کړي.
د سیاسي چارو شنونکی سلیم پیګیر وايي: « د بشر حقونو غونډه چې په راتلونکو ورځو کې جوړېږي باید په افغانستان کې د بشر حقونو په اړه حقایق خپاره کړي، هغه حقیقتونه چې له افغاستانه واخېستل شي نه له نورو هېوادونو او هغه راپورنو څخه چې بې پرې نه دي.»
د سیاسي چارو شنونکی اخترمحمد راسخ وايي: « دا د نړیوالې ادارې دنده ده چې د بشر له حقونو د ملاتړ په خاطر د افغانانو اواز هم د نړۍ زبرځواکو هېوادونو تر غوږونو ورسوي.»
دا په داسې حال کې چې دوې ورځې وړاندې د بښنې نړیوال سازمان په خپل کلني راپور کې په افغانستان کې پر بشري وضعیت د اندېښنې ترڅنګ، د ښځو او نجونو پر کار او زدهکړو لګېدلي محدودیتونه د بشري حقونو پراخ نقض بللی و.
خو د اسلامي امارت مسوولینو له دې مخکې دې ډول راپورونو ته په غبرګون کې د تل په څېر ویلي، چې افغانستان کې بشري حقونه تر بل هر وخت تامین دي او نړیوال دې د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي.
