په څو وروستیو ورځو کې د ټول هېواد په کچه د نفتي توکو د بیو زیاتوالي له امله د ولس شکایتونه هم په زیاتېدو دي.
د هرات ولایت اوسېدونکي وایي، په دې وروستیو ورځو کې هلته د نفتي توکو(تېلو او ګازو) بیې په بیساري ډول لوړې شوې او د دوی ورځنی چاري یې له خنډ سره مخ کړې دي.
د هرات اوسېدونکی اکرام وايي: « دولت په دې برخه کې ځانګړی مسوولیت لري، باید د ګمرک او مالیاتو کچه ټیته کړي، کله چې دا کچې ټیټې شي، بیې خپله ورسره راټيټېږي.»
هرات ښار کې موټر چلوونکی جواد وايي: « د تېلو بیې خورا لوړې شوې، خو کومه کرایه چې سپرلۍ موږ ته راکوي، د تېلو مصرف نه پوره کوي. له دولت او سوداګرو غوښتنه کوو چې د تېلو بیې راټیټې کړي.»
د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې بیا ځل پیل کېدو او د روسیې پر نفتي زېرمو باندې د اوکراین له خوا بریدونه هغه دي چې په نړېواله کچه د نفتي توکو بیو لوړېدو اصلي لاملونه بلل کېږي.
تېل پلورونکی عتیق الله وثیق وايي: « د افغانستان په بازارونو کې د تېلو بیو لوړېدل مختلف لاملونه لري. یو لامل یې دا دی چې موږ تېر له ګاونډیو هېوادونو واردو او اوس هلته هم تېل قېمته شوي دي.»
تېل پلورونکی وحید احمد وايي: « د روسیې د تېلو سترې زېرمې د اوکراین له خوا ویشتل شوې دي او بله دا چې د ایران تېل بې کیفیته دي، کله چې افغانستان ته راشي، بېرته یې رد کړي، له همدې امله بازار ته نه را رسېږي.»
بله خوا، د هرات نفتي توکو واردوونکو ټولنې مسوولین او سوداګر وایي، ۷۵ زره ټنه تېل او ګاز پېرل شوي او راتلونکو ورځو کې به د اسلام کلا، تورغنډۍ، حیرتان او اقینې بندرونو له لارې هېواد ته وارد شي.
د دوی په خبره، د یادو پېرل شویو تېلو له را رسېدو سره به بازارونو کې د تېلو کمښت ستونزه حل او بیې به یې راټیټې شي.
هرات کې د نفتي توکو واردوونکو ټولنې رییس عبدالظاهر توخی وايي: « له سترو شرکتونو موږ سره اړیکه نیول شوې چې دوې لویې بېړۍ په همدې اوونۍ را بارېږي او ۷۵ زره ټنه پټرول، ډیزل او ګاز به ډېر ژر د مصرفوونکو په واک کې ورکړل شي. دغه توکي به د اسلام کلا، تورغونډۍ، حیرتان او اقینې بندرونو له لارې را ورسېږي.»
د نیمروز سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس عبیدالله نورزی وايي: « موږ که ګټه هم ونه کړو، خو هڅه کوو چې د خلکو د تېلو ستونزې رفع کړو. اوس د ایران او امریکا د جګړې له امله په ټوله نړۍ کې بحران راغلی او ښايي نور هېوادونه تر موږ هم بدتر حالت ولري.»
په ورته مهال، د هرات ځایي مسوولین هم د روسیې د نفتو تولیداتو او صادراتو کمښت او نړیوالو کړکېچونو زیاتوالي او د هرمز تنګي تړل کېدو سره په نړېواله کچه د تېلو بیو لوړوالي لاملونه یادوي.
محلي مسوولین ډاډ ورکوي چې هڅه کېږي د نفتي توکو وارداتو کې اسانتیاوو رامنځ ته کولو سره. په بازارونو کې د نفتي توکو بیې کنټرول کړي.
د هرات نفت او ګازو دولتي شرکت حوزوي رییس حفیظ الله عاصم وايي: « روسیه کې د تېلو د تولید کمېدل او د صادراتو محدودیت او دغه راز، د هرمز تنګي تړل کېدو له امله د نړۍ په کچه د تېلو بیې لوړېدل په افغانستان کې هم د تېلو بیو د لوړېدو لاملونه دي.»
د یادونې وړ ده چې د نفتي توکو د بیو له لوړوالي سره دا مهال هرات کې د یو لېټر پټرولو بیه ۸۲ افغانۍ، د یو لېټر ډیزلو بیه ۸۰ افغانۍ او د یو کیلو اوبلن ګاز بیه ۷۵ افغانیو ده.
