که څه هم له یوې خوا په دې وروستیو کې له ایران او پاکستانه د افغان کډوالو د شړلو لړۍ د پخوا په څېر ادامه لري، له بلې خوا، په ورته مساله کې د جرمني لومړي وزیر تازه څرګندونو هم اندېښنې زیاتې کړې دي.
د دې هېواد لومړي وزیر په بروکسېل کې د اروپايي ټولنې د سرمشریزې په څنډه کې د یوه خبري کنفرانس پر مهال ویلي هېواد به یې هلته د جرمونو او د عامه نظم په اخلالولو کې ښکېل افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړي.
اولاف شولتز که څه هم دغه پروسه پېچلې بللې، خو زیاتوي چې د پخوا په څېر د دغه شان کډوالو شړلو ته کلک هوډ لري اوعملي کوي به یې.
هغه زیاته کړې:« موږ له دې مخکې هم زیات شمېر افغان مجرمین افغانستان ته ستانه کړل. دا یوه پېچلې پروسه وه، خو موږ وکولی شول دغه څه ترسره کړو او په راتلونکي کې به ورته څه بیا هم ترسره شي. مجرمین به بېرته افغانستان ته ولېږل شي.»
جرمني د کډوالو پر وړاندې قوانین وروسته له هغې سخت کړل چې د روان زېږدیز کال د جون په میاشت کې د دې هېواد په دوو ښارونو کې د دوو افغان کډواول له لوري د چړې په جلا جلا بریدونو کې یو پولیس ووژل شو او نږدې لس کسه نور ټپیان شول.
له دې پېښې وروسته هلته د کډوالو د مېشتېدنې او پناه اخیستلو پروسه له پراخو بحثونو او نیوکو سره مخ شوه چې له کبله یې د دې هېواد لومړي وزیر اولاف شولتز د ټولو امنیت ګواښوونکو کسانو د اېستلو ژمنه وکړه.
د کډوال حقونو فعال ظاهر بهاند وايي: « په آلمان کې یا په اروپايي هېوادونو کې ډېری هغه کسان مېشت دي چې یا مېشت شوي دي چې هلته یې افغانستان کې هرڅه له لاسه ورکړي او له تهدیدونو سره مخامخ وو. که چېرې دوی دوباره افغانستان ته په زور او جبر سره ولېږدول شي، نو دوی ته به هلته نورې زیاتې ستونزې را پیدا شي.»
که څه هم په جرمني کې د افغان کډوالو دقیق شمېر څرګند نه دی؛ خو د یاد هېواد اړونده ادارو شمېرې ښيي چې په تېر ۲۰۲۳ زېږدیز کال کې نږدې دوه میلیونه تنه آلمان ته د پناه اخیستلو په موخه کډوال شوي چې نږدې درې نیم سوه زره یې سیاسي پناه غوښتونکي جوړوي او ډېری افغانان هم په همدې ګټګورۍ کې راځي.
د کډوالو د حقونوفعاله آصفه ستانکزۍ د جرمني دغه پرېکړه د کډوالۍ له اصولو سره په ټکر کې بولي او اصلي موخه ترې هلته د جرمونو د کچې راټیټول او د مجرمینو تنبیه کول ښيي.
هغه په دې اړه وايي:« جرمني هغه کډوال شړي چې په دې هېواد کې یې په درنو جرمونو لاس پورې کړی، ترڅو د نورو مختلفو جرمونو ترسره کېدو د مخنیوي لپاره یوه انګیزه شي.»
د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت تر دې دمه په دې اړه څه نه دي ویلي خو له دې وړاندې یې له جرمن چارواکو غوښتي و چې د افغان کډوالو د ایستلو موضوع دې ورسره د عادي کونسلي تعاملاتو او معقولو مکانیزمونو له لارې د یوې دوه اړخیزې هوکړې په چوکاټ کې حل کړي.
دا په داسې حال کې ده چې جرمني د روان کال په اګست میاشت کې ۲۸ تنه افغان کډوال له دغه هېواد تر ایستلو وروسته په یوې ځانګړې الوتکې کې افغانستان ته را ولېږدول.
د جرمني حکومت دغه کسان په بېلابېلو جرمونو کې ښکېل بللي او وايي، له همدې کبله یې هلته د ژوند کولو حق له لاسه ورکړی و او د ډېپورټ امر یې صادر شوی و.
