په داسې حال کې چې له تېرو درېیو کلونو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې څخه د افغان کډوالو د جبري ستنولو لړۍ دوام لري، تازه د انګلستان اصلاحاتو ګوند هم واک ته د رسېدو په صورت کې له دې هېواده د افغانستان، پاکستان او سوریې غیرقانوني کډوالو د ستنولو خبرداری ورکړی.
د یاد ګوند د کورنیو چارو ویاند ویلي، په را روانو ټاکنو کې د ګوند د بریا په صورت کې به ټول غیرقانوني کډوال وباسي.
ضیا یوسف «جيبي نیوز» رسنۍ سره په خبرو کې دغو درېیو هېوادونو ته خبرداری ورکړی چې که د خپلو غیرقانوني کډوالو په بېرته ستنېدنه کې همکاري ونه کړي، ویزې به پرې بندې کړي.
د برېټانیا اصلاحاتو ګوند د کورنیو چارو ویاند ضیا یوسف ویلي: « د کورنیو چارو وزیر په توګه به زه له برېټانیې څخه د غیرقانوني کډوالو په بېرته ستنولو کې له هرې ممکنه لارې او وسیلې کار واخلم. په دې کې پر هغو هېوادونو د وېزو بندیز هم شامل دی چې خپل غیرقانوني کډوال بېرته نه مني.»
د راپورونو پر بنسټ، انګلستان له ۲۰۲۴زېږدیز کال راهیسې د شاوخوا ۶۰۰زره غیرقانوني کډوالو کوربه دی چې د نوموړي په خبره، د انګلستان د امنیت ټینګښت په موخه باید ټول خپلو هېوادونو ته ستانه کړای شي.
د یاد ګوند ویاند دغهراز زیاته کړې، د انګلستان په راتلونکو عمومي ټاکنو کې د بریا په صورت کې به په پراخه کچه د کډوالو د ورتګ مخنیوی هم وکړي.
د کډوالو چارو شنونکی ګلاخان بهادري وايي: « که چېرې دوی د دغو هېوادونو پر اتباعو د وېزو بندیزونه لګوي، تر ټولو زیات اغېز به یې پر نویو غوښتونکو وي. له دې سره به د تحصیلي، کاري یا له کورنۍ سره د یوځای کېدو لپاره د وېزو غوښتونکو کسانو په کېسونو کې ځنډ یا د غوښتنې رد کېدل او د شرایطو سختېدل هغه احتمالي بدې پایلې دي چې دوی ورسره مخ کېدای شي.»
له دې وړاندې د بریټانيا کورنیو چارو وزیرې هم په تېر نومبر کې خبرداری ورکړی و چې د لازمې همکارۍ نه کېدو په صورت کې به بریټانیا ته د انګولا، نامیبیا او کانګو وګړو پر ورتګ بندیز ولګوي.
د کډوالو حقونو چارو فعالان د غیرقانوني کډوالو د ایستلو او د هېوادونو پر وګړو د وېزو بندیز مسله د کډوالۍ د قانوني لارو بندېدلو او غیرقانوني مهاجرت ته د مخه کولو لامل ګڼي.
د کډوالو حقونو فعال عبدالرازق عدیل وايي: « د افغانستان په څېر هېوادونو د وګړو لپاره دا د دې مانا لري چې د مهاجرت قانوني لارې به محدودې او له کورنۍ سره د یوځای کېدو لارې سختې شي. د دې ډول سیاست اجرايي کېدل ښايي جدي سیاسي او ډېپلوماټیکې ناوړه پایلې ولري. له دې سره ښايي زرګونه کسان او قانوني مهاجران له بې ثباتۍ سره مخ کړي.»
له انګلستان څخه د غیر قانوني افغان کډوالو د ایستلو موضوع داسې مهال را پورته کېږي چې د ۲۰۲۳زېږدیز کال راهیسې پاکستان او ایران شاوخوا پنځه میلیونه افغان کډوال له دغو هېوادونو بېرته افغانستان ته راستانه کړي دي.
