د افغانستان لپاره د ایران ځانګړی استازی حسن کاظمي قمي پاکستان ته تللی او هلته یې په ایران کې د جوړېدونکې ناستې په تړاو له پاکستاني لوري د سلامشورو او وړاندیزونو ترڅنګ پر بېلابېلو مسايلو خبرې کړي.
قمي په دې سفر کې د پاکستان له بهرینو چارو سرپرست وزیر او دغه راز له خپل پاکستاني سیال اصف علي خان دراني سره د افغانستان د وضعیت په تړاو خبرې کړي او په افغانستان کې سوله اوثبات یې د ګاونډ او سیمې له ثبات سره تړلی بللی دی.
قمي وايي، په دې ناسته کې پاکستاني لوري هوکړه کړې، چې د سيمې هېوادونو په محوریت به د تماس ډله جوړوي، څو د وضعیت د سمون لپاره په افغانستان کې له اوسنیو چارواکو سره خپل وړاندیزونه شریک کړي.
هغه زیاته کړې:« په دې ناسته پر دې ټینګار وشو، چې د سیمې سوله او ثبات د افغانستان له سولې او ثبات سره تړلې او هغه څه چې د سولې له ټینګښت سره مرسته کولی شي، د ګاونډیو هېوادونو پر محوریت د سیمهییزو نوښتونه رامنځته کول دي. په دې ناسته کې پر ګډه هوکړه وشوه، چې ګاونډي هېوادونه د افغانستان اړوند د سیمې تماس ډلې اصلي برخه دي، چې خپل رغوونکي وړاندیزونه به د افغانستان حکومت ته وسپاري.»
د دې ترڅنګ د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې د حسن کاظمي قمي پر مشرۍ له ایراني پلاوي سره په دې لېدنه کې جليل عباس جېلاني د یوه سولهییز او با ثباته افغانستان او دغه راز په دې برخه کې يې د سيمې هېوادونو د ګډې همکارۍ پر زیاتوالي ټینګار کړی.
د وزارت په خبره، قمي په دې سفر کې له خپل پاکستاني سیال اصف دراني سره د افغانستان وضعیت او ترڅنګ یې سیمهییزې سولې ته د رسېدو لپاره د خبرو اترو او ډیالوګ پر اړتیا خبرې کړي.
یاد وزارت زیاته کړې:« په دې لېدنه کې د بهرنیو چارو سرپرست وزیر د سولهییز او باثباته افغانستان پر ژمنتیا سربېره د سیمې د ټیکاو په تړاو د همکارۍ پر زیاتوالي ټینګار وکړ. نوموړي دغه راز سولې او ثبات ته د سیمې د رسېدو په برخه کې د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو پر حیاتي رول هم ټینګار وکړ.»
شنونکي د افغانستان، پاکستان او ایران ترمنځ د تماس ډلې جوړېدل د اندېښنو د شریک کولو او ګډو ستونزو ته د حل لارو موندلو لپاره مهم ګڼي خو ټینګار لري چې باید د ټولو خواوو ګټې په کې په نظر کې نیول شوي وي.
په ایران او پاکستان کې وروستیو وسله والو بریدونو ته په پام اوس شنونکي په دې نظر دي چې ښايي په دې یادو هېوادونو کې د داعش پراخ تحرکات یاد هېوادونه د ګډ دریځ نیولو او د حل لارو موندلو ته اړ کړي وي.
د سیاسي چارو شنونکی نازکمیر زیارمل وايي:« ایران هڅه کوي چې داسې یوه سیمه ییزه ټولنه رامنځته کړي چې له هغې سره خپلې اندېښنې هم مطرح کړی شي او دغه بحران د مخنیوي یا د داعش مهار کولو لپاره یوې ګډې ستراتیژۍ ته سره ورسېږي.»
د سیاسي چارو کارپوه ادریس ځاځی بیا وايي: « دهېوادونو ترمنځ او په ځانګړي ډول د افغانستان، ایران او پاکستان ترمنځ د تماس ډلې جوړېدل زه په نیک پال نیسم. خو په دې صورت چې ګټې مشترکې وي، یوازې د یوه هېواد ګټې په کې نغښتې نه وي. دلته د افغانستان د ګټو په تړاو هم باید غور وشي.»
پاکستان ته د افغانستان لپاره د ایران د ځانګړي استازي سفر داسې مهال دی چې د هند د بهرنیو چارو وزیر جې شنکر په رسمي سفر ایران ته تللی او هلته یې د دوه اړخیز مسائلو پر سر د خبرو ترڅنګ د افغانستان په تړاو یې هم خبرې کړي.
د ایراني رسنیو د راپور له مخې، په دې لېدنه کې د هند او ایران بهرنیو چارو وزیرانو د چابهار بندر په تړاو د اوږدمهاله همکاریو د چوکاټ په رامنځته کولو خبرې شوي چې له مخې به یې هند د یاد بندر پراختیایي پروګرام پلی کوي چې اصلي موخه یې د ایران له لارې افغانستان ته د سویل ختیځې اسیا د مالونو لېږد اسانتیا ده.
