د افغانستان خبریالانو مرکز د یوه راپور پر بنسټ په هېواد کې روان ۲۰۲۴ کال د رسنیو په ځپلو کې ۸ سلنه زیاتوالی راغلی دی.
راپور کې ویل شوې، په روان کال کې ۱۸۱ مورده د رسنیو او خبریالانو د حقوقو نقض ثبت شوی چې په کې د ۵۰ خبریالانو نیول کېدل او د ۱۸ رسنیو پر فعالیت بندیز لګول شامل دي.
د راپور له مخې، د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته، د هېواد رسنیو په تړاو شاوخوا ۱۵ فرمانونه صادر شوې چې په دې کې په رسنیو کې د ښځو پر حضور بندیز او ځینو نورو بندیزونه ته اشاره شوې.
د راپور یوه برخه:« د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته په هېواد کې شاوخوا ۱۸۱ مورده د رسنیو او خبریالانو د حقونو نقض ثبت شوی چې ۱۳۱ موارد ګواښونه او ۵۰ موارد د خبریالانو د نېولو په تړاو دي چې له ډلې یې پنځه تنه دوه تر پنځو کلنو په حبس محکوم شوې دي، که په ۲۰۲۴ زیږدیز په هېواد کې شاوخوا ۱۸ واقعات د رسنیو د فعالیت د بندیز په اړه راپورته شوي، چې په دې کې ۱۴ رسنیو ته د فعالیت اجازه نه ده ورکړل شوې.»
همداراز، دې انديښنو ترڅنګ په روان کال کې د خبریالانو په تړاو هیڅ امنیتي پېښه ثبت شوې نه ده، خو ۲۰۲۳ زیږدیز کال کې خبریالانو د حقونو د نقض ۱۶۸ پېښې ثبت شوې دي.
له بلې خوا، خبریالان د بیان آزادي او بې طرفي د رسنیو ستنو په توګه یادوي او له سرپرست حکومته غوښتنه کوي چې په هېواد کې د بیان آزادی ته ارزښت ورکړي
په ورته وخت کې د سرپرست حکومت چارواکي دغه ادعاوې رد وي او وايي، د اطلاعاتو او کلتور وزارت په هېواد کې د رسنیو لپاره یوه ملاتړې اداره ده او دغه وزارت په بېلابیېو برخو کې له رسنیو ملاتړ کړی.
د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند خبیب غفران وايي:« اطلاعاتو او کلتور وزارت د رسنیو یو ملاتړی ادرس دی چې د اسلامي امارت بیا حاکمیت سره یې له رسنیو په بېلابېلو برخو کې ملاتړ کړی. د رسنیو ترڅنګ درېدلی، اقتصادي برخه، اطلاعاتو ته د لاسرسي برخه کې یا هم نورې حقوقې برخو کې، خو ډېری وخت کله چې د رسنیو له لوري سرغړونه وشي، دلته اصلا د ګواښ مساله شتون نه لري. موږ یوازې له رسنیو سره موضوع شریکه کوو، څو هغوی په راتلوونکې کې د پالیسو پر اساس خپلې تېروتنې اصلاح کړې او دغه موارد بغییر له کومو ستونزې حل شوې.»
د افغانستان د خبریالانو مرکز په داسې حال کې په هېواد کې د خبریالۍ او رسنیو وضعیت د خرابېدو یادونه کوي چې په تېرو درېیو کلونو کې، د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته، د بېلابېلو لاملونو له امله ډېری تلویزیوني، راډیويي، او چاپي رسنیو خپل فعالیتونه درولي دي.
