د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي د قطر د پخواني امیر پر مړینې د خواشینۍ څرګندولو ترڅنګ ویلي، که د افغانستان او عراق په تړاو امریکا ته د مرحوم امیر پر سپارښتنو عمل شوی وای، نو نن به حالات بل ډول وای.
زلمي خلیلزاد په خپل پیغام کې ویلي، د سپټمبر د یوولسمې له پیښې وروسته د متحده ایالاتو د وخت ولسمشر جورج ډبلیو بوش، مرستیال ولسمشر ډیک چیني او خپله ده سره په خبرو کې شیخ حماد بن خلیفه الثاني د افغانستان په تړاو مهمې مشورې ورکړې وې.
خلیلزاد د قطر پخوانی امیر یو ریښتینې شخصیت بللې، چې د ده په وینا سپینې خبرې یی کولې.
هغه زیاته کړې:« زه هغه د هغو خبرو اترو له امله ښه په یاد لرم چې د سپټمبر د یوولسمې له بریدونو وروسته یې له ولسمشر جورج ډبلیو بوش، مرستیال ولسمشر ډیک چیني او زما سره د افغانستان او عراق په اړه کړې وې. هغه رښتینی، صادق او سپینو خبرو انسان و او ډېرې ارزښتناکې مشورې یې راکولې. اوس چې تېر وخت ته ګورم، ښايي ښه به وای که د هغه د مشورو ډېره برخه عملي شوې وای. خدای دې وبښي او جنتونه دې ورته نصیب کړي.»
د قطر پخواني امیر شیخ حماد بن خلیفه الثاني وړمه ورځ سهار د ۷۴ کلونو په عمر وفات شو، د قطر حکومت د ده مړینه یوه ستره ضایعه بللې او په هېواد کې یې د څلورو ورځو ملي ماتم اعلان کړی دی.
شیخ حماد بن خلیفه الثاني له ۱۹۹۵ زېږدیز کاله تر ۲۰۱۳ کال پورې د قطر امیر وو او د خپلې واکمنۍ په موده کې یې د قطر د پرمختګ لپاره زیاتې هلې ځلې وکړې.
هغه نه یوازې د خپل هېواد د پرمختګ لپاره زیاتې هلې ځلې کړې وې، بلکه ناپیلې بهرنې سیاست یی هم خپل کړې وو.
د قطر پخواني امیر، شیخ حماد بن خلیفه آل ثاني (چې د «پلار امیر» په نوم هم یادیږي)، په پرلهپسې توګه متحده ایالاتو ته سپارښتنه کوله چې یوازې پر پوځي ځواک ولاړه ستراتیژي به افغانستان ته تلپاتې ثبات را نه ولي او د سولې یوازېنۍ عملي لار د “طالبانو ” په ګډون له ټولو اړخونو سره مستقیمې خبرې او سیاسي منځګړیتوب دی.
د هغه اساسي سپارښتنې او ورپسې ډیپلوماټیکه تګلاره پر څو مهمو بنسټونو ولاړه وه:
د خبرو اترو ملاتړ
شیخ حماد په وار وار د امریکا بېلابېلو ادارو ته ویلي وو چې د افغانستان شخړه یوازې د پوځي ځواک په وسیله نه شي هوارېدای.
هغه ټینګار کاوه، که د جګړې مهم لوري له سیاسي بهیره بهر وساتل شي، نو وسلهواله جګړه به دوام ومومي.
د بېطرفه ډیالوګ لپاره د زمینې برابرول
د همدې هدف لپاره، د ۲۰۱۳ کال له واک پرېښودو مخکې د هغه د بهرنۍ پالیسۍ له مهمو نوښتونو څخه یو دا و چې “طالبانو ” ته یې اجازه ورکړه څو په دوحه کې سیاسي دفتر پرانیزي.
دې اقدام د امریکا تګلاره له صرف «ترهګرۍ ضد جګړې» څخه د سولې د منظم سیاسي بهیر پر لور واړوله.
د بېطرفه منځګړي رول
شیخ حماد هڅه کوله امریکا دې ته وهڅوي چې قطر د یوه عملي او بېطرفه منځګړي په توګه وګوري؛ داسې هېواد چې کولای شي له هغو لوریو سره اړیکې او خبرې وکړي چې واشنګټن ورسره په مستقیم یا ښکاره ډول تعامل نه شو کولی.
