رویټرز خبري آژانس د امریکا په بهرنیو چارو وزارت کې د ځينو سرچینو له قوله خبر ورکړی چې د ولسمشر ټرمپ اداره امریکا ته د یو شمېر هېوادونو پر ورتلونکو اتباعو د سفر بندیزونو لګولو ته چمتوالی نیسي.
د راپور له مخې، د امریکا بهرنیو چارو وزارت پلان لري چې د هېوادونو د باور او خوندیتوب پر بنسټ په درېیو کټګوریو کې د ۴۱ هېوادونو پر اتباعو امریکا ته د ورتګ بندیزونه ولګوي.
راپور کې ویل شوې، په دې کټګوریو کې افغانستان، ایران، سوریه، لیبیا، سوډان، شمالي کوریا، پاکستان او یو شمېر نور هېوادونه شامل دي.
افغانستان بیا د لومړۍ کټګورۍ په سر کې ځای لري چې د ټرمپ اداره پلان لري وروسته له دې یې امریکا ته د ورتلونکو اتباعو پر سفر بندیزونه وضع کړي.
د روېټرز خبري آژانس د راپور یوه برخه:« د ټرمپ اداره د ګڼو هېوادونو پر اتباعو د سفر محدودیتونو لګولو په اړه غور کوي او دا محدودیتونه د یوې نوې تګلارې برخه دي. له دې موضوع باخبره سرچینې او یو داخلي یاداشت چې روېټرز لیدلی، په دې اړه مالومات وړاندې کوي. په دغه یاداشت کې ۴۱ هېوادونه په درېیو ګروپونو ویشل شوي دي. لومړۍ ډله له ۱۰ هېوادونو جوړه ده، چې په کې افغانستان، ایران، سوریه، کیوبا او شمالي کوریا هم شامل دي. د مالوماتو پر بنسټ، د دې هېوادونو پر اتباعو به د ویزې بشپړ بندیز ولګول شي.»
د سیاسي چارو شنونکي بیا د افغانستان د اوسني وضعیت ټوله پړه پر امریکا اچوي او وایي، له تېرې نیمې پېړۍ راهیسې په افغانستان کې ټولې چارې د بهرنیانو او په ځانګړې توګه د متحده ایالاتو له لاسوهنې خالي نه وې، خو په خبره يې له بده بخته چې په افغانستان کې د امریکا له حضور څنګه چې باید ګټه اخیستل شوې وای، وانه خيستل شوه.
د سیاسي چارو شنونکی امیر ګران وايي: « دا حالات پر افغانانو چا تحمیل کړي یا راوستي دي؟ زه فکر کوم دا د خارجي مداخلو یا د خارجي فکټور په نتیجه کې دا حالات پر افغانانو مسلط شوي، له دې جملې متحده ایالات او دا غمیزه تر نن پورې هم دوام لري.»
د سیاسي چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي: « تاسو وګورئ کومه پرېکړه چې اوس دستي ټرمپ یا د ټرمپ ادارې کړې چې د ځینو هېوادونو وګړي امریکا ته راتلی نه شي، دا هغه هېوادونه دي چې وروسته پاتې ګڼل کېږي، یا هغه هېوادونه دي چې امریکا ورته اړتیا نه لري، خو برعکس دغه هېوادونه امریکا ته ضرورت لري. امریکا دغه شان پرېکړه د اماراتو یا خلیجي هېوادونو په اړه نه شي کولی. دا خبره تل کېده چې امریکايي عسکر په سعودي عربستان کې څه کوي؛ تاسو ولیدل چې د سعودي مشرانو له استعمار دومره ګټه پورته کړه چې اوس په نړیوال ډګر کې ډېرې سیاسي کشالې لکه د اوکراین او روسیې ترمنځ د جګړې په اړه د سولې خبرې کوربه توب، د سعودي عربستان له خوا کېږي.»
ځینې نور بیا په دې باور دي چې په سیاست کې تلپاتې دوښمني نه شته او ممکن په نږدې راتلونکې کې دغه پرېکړه امریکا خپلو ګټو ته په پام سره، بېرته واخلي.
د سیاسي چارو شنونکی خلیل احمد نادېم وايي: « په سیاست کې نه دایمي دوښمن شته نه هم دایمي دوست. دا پرېکړه چې امریکا د افغانستان د وګړو په اړه کړې چې نور امریکا ته نه شي راتلی، ممکن دا یوه موقته پرېکړه وي او په راتلونکي کې د امریکا د خپلو ګټو پر بنسټ دغه پرېکړه بېرته واخلي. دا ځکه چې افغانستان یوه ستراتیژيکه جغرافیه او هېواد دی، امریکا او نور لوېدیځ هېوادونه افغانستان ته اړتیا لري.»
د سیاسي چارو شنونکی نجیب الرحمان شمال وايي، د امریکا دغه ممکنه پرېکړه به په بېلابېلو هېوادونو کې د امریکا وېزو ته منتظرهغه افغانان ډېر اغېزمن کړي چې په تېرو ۲۰ کالو کې د دوی ملاتړي پاتې شوي دي.
هغه په دې اړه وايي:« دا ښکاره خبره ده چې دغې پرېکړې د افغانانو پر ژوند که دا هغه افغانان دي چې تازه امریکا ته ورغلي یا هغو ۴۰ زره نورو افغانانو پر ژوند اغېز کړی او له خطر سره مخامخ کړي چې په نورو هېوادونو کې امریکا ته د ورتګ لپاره پراته دي. زه هیله لرم دغه ستونزه له سیاسي او ډېپلوماټیکو لارو هواره شي؛ ځکه د کوربه هېوادونو د لنډمهاله وېزو په ختمېدو سره ښايي هغوی افغانستان ته ډیپورټ شي، حال دا چې په افغانستان کې د هغوی د بیا مېشتېدو لپاره هېڅ ډول شرایط برابر نه دي.»
د رویټرز خبري آژانس له لوري په خپاره شوي راپور کې راغلي، د امریکا د دې ممکنه پرېکړې موخه د امریکا د ملي امنیت د خوندیتوب ډاډمنول او له هغو هېوادونو سره د کډوالۍ د اړیکو کنټرول دی چې د امنیتي پلټنو له اړخه کمزوري دي.
دا ګام د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د لومړۍ دورې هغه بندیز ته ورته دی چې امریکا ته له اوو اکثراً مسلمانو هېوادونو د وګړو پر ورتګ لګول شوی و.
په ۲۰۱۸زېږدیز کال د ټرمپ په دې پالیسۍ کې د امریکا د سترې محکمې له تایید وړاندې څو ځله بدلون راغی.
