په تهران کې د افغانستان اسلامي امارت شارژدافیر د ایران د بهرنیو چارو وزارت له چارواکو سره په دې هېواد کې د افغان کډوالو د ستونزو او دوه اړخیزو اړېکو په اړه خبرې کړې.
په تهران کې د افغانستان سفارت پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، ملا فضل محمد حقاني د ايران د بهرنيو چارو وزارت د سوېلي آسيا له عمومي مدیر محمد رضا بهرامي سره کتلي دي.
سفارت زیاته کړې:« په دې کتنه کې دواړو خواوو د دوه اړخیزه اړیکو، وروستیو پرمختګونو، په ایران کې د مېشتو افغان کډوالو د ستونزو او دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي او ډېپلوماټیکو اړیکو د پیاوړتیا په اړه خبرې وکړې.»
په تهران کې د افغانستان سفارت د مالوماتو له مخې، دواړو لوریو د ګډو همکاریو پر چټکتیا هم ټینګار کړی.
په دې ورستیو کې د ایران کورنیو چارو وزارت تر ډېره ۱۶ سرحدي ولایتونو کې د افغانانو پر اوسېدلو یو مخ بندیز لګولی او د ۱۲ ولایتونو په ځینې ښارونو او سیمو کې یې هم محدودیتونه لګولي.
ایران د روان لمریز کال تر پایه د نږدې دوه میلیونو «بې اسنادو» کډوالو د ایستلو پلان لري چې دا د افغانانو په زور یا اجباري ایستلو تر ټولو لوی پلان دی.
د سیاسي چارو یو شمېر څارونکي بیا وایي، له ایراني چارواکو سره په پرله پسې ډول خبرې او ناستې کولی شي د دواړو هېوادونو په اړیکو او هلته د مېشتو افغان کډوالو پر ژوند مثبت اغېز ولري.
د سیاسي چارو شنونکی ډاکټر معین ګل څمکنی وايي: « ایران هم زموږ په څېر د نړیوالو بندیزونو تر اغېز لاندې دی. موږ دواړه ګاونډي هېوادونه یو او له یو بل پرته نه شو اوسېدلی. موږ باید په خپلو منځو کې سیاسي، ډېپلوماټیکې، اقتصادي او فرهنګي اړیکې ولرو. ایران باید په دې هېواد کې مېشتو افغان مهاجرانو ته اسانتیاوې برابر کړي.»
د ایران د مرکزي احصاییې اداره وايي، له ۱۳۹۷ تر ۱۴۰۰ هجري کال پورې په دې هېواد کې د کډوالو شمېر نږدې دوه میلیونو تنو ته رسېده، خو د ۱۴۰۰هجري کال په دوبي کې د سرپرست حکومت له واکمنېدو سره دغه هېواد ته له افغانستانه د کډوالو د ورتلو بهیر زیات شو.
د ایران د کورنیو چارو وزارت د ۱۴۰۲ لمریز کال په زمري میاشت کې د افغان کډوالو شمېر له پنځو میلیونو تنو زیاد ياد کړی و.
د سیاسي چارو شنونکی خلیل احمد نادم وايي:« ایران تل د افغانستان په اړه دوه مخی سیاست لري، دوی خپلو ګټو ته ګوري او سیاست کوي او هېڅکله به د افغانستان خبره ونه مني. دا سمه ده چې د افغانستان پلاوی به لاړ شي، د کډوالو په اړه به خبرې وکړي، د بندیانو د خوشې کېدو او اعدامونو لغو کېدو په اړه به خبرې وکړي، خو تاسو وینئ چې ایران خپل کار کوي او د افغانانو اعدامولو ته ادامه ورکوي او پر زور یې له ایران راباسي.»
دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو میاشتو کې د ایران په یو شمېر ښارونو کې پر افغانانو فشارونه زیات شوي او پر کار کولو یې بندیز لګول شوی دی.
له بلې خوا، د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو لړۍ هم روانه ده او هره ورځ په سلګونه افغانان په زور یا په خپله خوښه افغانستان ته ستنول کېږي.
