افغانستان د قاضیانو لپاره خوندي هېواد نه دی.
د افغانستان د عدلي او قضایي ارګانونو مالومات ښيي چې په تیرو دریو کلونو کې دوه سوه څلور قاضیانو ته مرګ ژوبله اوښتې چې عدلي او قضايي چارې یې له خنډ سره مخ کړي دي.
له دې سره ستره محکمه بیا وایي یو سلو اووه داسې ولسوالۍ شته چې لا هم د مجرمینو د محاکمې لپاره محاکم نه لري او دا خپله په یادو ولسوالیو کې د فساد او د جرمونو د کچې لوړېدو لامل کیږي.
اوس افغانستان کې د حقوقو د پراختیا نړیوال سازمان مخکې له دې چې پر حقوقي سیستم د نا امنیو اغیزو کمښت پروژه تصویب کړي، په دې کار کوي چې د عدلي او قضایې ارګانونو په وړاندي د نا امنۍ لاملونه په ګوته کړي.
د یاد سازمان غړي وایي د افغانستان عدلي او قضایي ارګانونه د ناامنیو له امله خپل عدالت په سمه نشي پلی کولی او کارکوونکي یې له لوړ امنیتي ګواښ سره مخ دي.
((موږ د افغانستان پر حقوقي سیسټم د نا امنیو د اغیزو کمښت لپاره د پروژې پلي کولو مخکې څیړنه کوو چې لومړی د عدلي او قضایي ارګانونو په وړاندې امنیتي تهدیدونه په ګوته کړو، دا واضح خبره ده چې عدلي او قضایي ارګانونو ته ګواښ کولی شي چې یو هېواد کې د عدالت پلې کیدو مخه ډب کړي.))
تر دې مهال افغانستان کې ۱۰۷ داسې ولسوالۍ هم شته چې د مجرمینو محاکمه کولو لپاره عدلي او قضایي ارګانونه نه لري او دا خپله په یادو ولسوالیو کې د جرمونو او فساد کچې لوړېدو لامل شوي دي.
د افغانستان لویه څارنوالي بیا وایي د افغانستان جګړه باید نړیوال وغندي او چوپ پاتي نشې ځکه چې دلته پردۍ جګړه د افغانانو د وژنې لامل کیږي.
د سترې محکمې مالومات بیا ښیي چې تېرو دریو کلونو کې ۱۳۸ قاضیان په بیلابیلو پیښو کې وژل شوي او ۶۶ نور ټپیان شوي دي.
د دوی اندیښنه دا ده چې د عدلي قضایي ارګانونو امنیت لپاره ۱۰۱۹ کسان بسنه نه کوي او باید امنیت لپاره جدي اقدامات وشي.
په افغانستان کې د حقوقو د پراختیا نړیوال سازمان تېرو پنځلس کلونو راهیسي د عدلي او قضایي ارګانونو ظرفیت لوړونې او فساد کموالي لپاره کار کوي.
یاد سازمان ټول هېواد کې د عدلي قضایي کارکونکو سره دا دوه ورځیني ورکشاپ جوړ کړی تر څو پر حقوقي سیسټم د نا امنیو کمښت لپاره د دوی موندنې او غوښتنې واوري.
