واک ته د اسلامي امارت له رسېدو وروسته د نړۍ هېڅ هېواد سرپرست حکومت پر رسمیت نه دی پېژندلی، خو په دې موده کې ګڼو هېوادونو سره رسمي اړیکې ټینګې شوي.
د ګاونډ په ګډوڼ په سیمه کې یو شمېر هېوادونو د سرپرست حکومت سیاسي استازی منلی او په افغانستان کې یې خپلې کونسلي او ډېپلوماټیکي چارې روانې ساتلي.
چارواکي په تېرو څه باندې دوه نیمو کلونو کې د سرپرست حکومت بهرنۍ پالیسي بریالۍ ګڼي او وايي، په دې موده یې هېواد له مطلقې انزوا ژغورلی او له ګڼو هېوادونو سره یې سیاسي او اقتصادي اړیکې ټینګي کړي.
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي:« د افغانستان اسلامي امارت ټوله هڅه کړې د بهرني سیاست برخه کې، له هېوادونو سره د اړیکو په تامین کې، همدا راز د یوې نورمالې فضاء په رامنځته کولو برخه کې، خو تاسو پوهېږئ، چې دا اړیکې دوه طرفه بعد لري، له یوې خوا نه تامین کېږي، باید له نورو خواوو هم له موږ سره تعامل شوی وی. له ډېرو هېوادونو سره د اسلامي امارت اړیکې اوس هم ښې دي.»
خو بل پلو د سیاسي چارو یوشمېر شنونکی بیا له دې سربېره په کور دننه د ځینو اصلاحاتو د راوستو غوښتنه کوي.
د سیاسي چارو شنونکی معین ګل څمکنی وايي:« یوه موضوع ده، کله چې اساسي قانون په هېواد کې نه وي، نو نه شي کېدلی، چې کورنۍ او بهرنۍ پالیسي تعریف شي، ځکه ټول هېوادونه د اساسي قوانینو پر اساس غواړي چې له نورو هېوادونو سره اړیکې جوړې کړي.»
ځینې نور بیا وايي، اسلامي امارت د خپل اقتصاد محوره سیاست پر اساس یې ګڼ هېوادونه تعامل اړ ایستي چې په دې برخه کې یې ګڼي لاسته هم لرلي.
اسلامي امارت که څه هم په کورنۍ او بهرنۍ پالیسۍ کې ځان بریالی ګڼي خو د نړیواله ټولنه بیا له اسلامي امارته د پراخو بدلونو د راوستو غوښتنه لري چې د ټولشموله حکومت رامنځته کول، د بشري حقونو تامین، د ښځو او نجونو د کار او زده کړو مسالې یې د دې غوښتنو اصلي ټکي دي.
