اوس نړۍ افغانستان په رسمیت نه پېژني او نه هم کوم ګاونډيو هېوادونو دافغانستان پر رسمیت پېژندلو جرات کړی دی.
د سیاسي چارو یو شمېر کارپوهان وايي، داچې تر اوسه پورې هېڅ هېواد له افغانستان سره رسمي سیاسي تعامل ته زړه نه دی ښه کړی او په خبره یې دغې مسلې افغانان له سیاسي او اقتصادي بحران سره مخ کړي دي.
دوی وايي، که وضیعت په همدې توګه دوام وکړي،نو نړۍ به د افغانستان اوسني حکومت ته نورې پلمې هم جوړې کړي او د بشري بحران لمن به نوره هم پراخه شي،چې بیا به یې مهار ستونزمن کار وي.
د سیاسي چارو کارپوه سرور نیازی وايي:« د طالبانو حکومت باید له نړیوالو سره خپلې سیاسي او ډیپلوماتیکې اړیکې ورغوي او په شوې هوکړه باید عمل وشي. له دې پرته نړیوال افغانستان ته ستونزې جوړوي او پلمې لټوي،که چیرې افغانستان په همداشان حالت کې پاتې شي،خلک به له سخت بشري او اقتصادي ناورین سره مخ شي.»
خو ځینې بیا په دې باور دي،چې د سیمې له هېوادونو سره د اسلامي امارت اوسنۍ اړیکې به په رسمي هغو بدلې شي او نړۍ به هم افغانستان په رسمیت وپيژني.
د سیاسي چارو کارپوه هاتف مختار وايي:« نړۍ به ورو ورو اسلامي امارت په رسمیت وپيژني،خو افغانستان به په لنډمهالي ډول له یو لړ ستونزو سره مخامخ کیږي،خو له دغې سیاسي او اقتصادي انزوا به وځي.»
د سیاسي چارو کارپوه شهزاده مسعود وايي، افغان لوري ته په کار دي،چې د نړۍ ټولې هغه پلمې،چې د رسمیت پیژندنې په برخه کې یې جوړې کړي دي، باید ورختمې کړي.
مسعود وايي، افغان حکومت باید له نړیوالو سره خپلې اړیکې د ملي ګټو پربنسټ داسې عیارې کړي،چې رسمي تعامل ته سره ورسیږي او افغانستان د نړیوالې ټولنې پر رسمي غړي بدل شي.
هغه زیاته کړه:«اسلامي امارت باید له نړیوالې ټولنې سره باید خپلې اړیکې د ملي ګټو پر اساس داسې تنظیم کړي،چې نړۍ افغانستان په رسمیت وپيژني او د نجونو د زده کړو په برخه کې د نړۍ پلمې دې ورختمې کړي،چې افغانستان د نړیوالې ټولنې فعال غړی شي.»
د جمهوریت له سقوط وروسته ګاونډیو،دسیمې هېوادونو او نړۍ له افغانستان سره خپلې رسمي اړیکې پرې کړې،خو تازه په یو شمېر هېوادونو کې د افغانستان سفارتونه او کونسلګرۍ اسلامي امارت ته سپارل شوي دي.
