د اسلامي امارت له بیا ځل حاکمیت وروسته، ډېری افغانان نورو هېوادونو ته د بېلابېلو لاملونو له امله کډوال شول چې لوړه برخه یې په ګاونډیو هېوادونو ایران او پاکستان کې ژوند کوي.
اوسمهال د نړۍ په هر هېواد کې د افغان کډوالو وضعیت تر ډېره سخت شوی او له ګاونډیو هېوادونو سربېره، د سیمې او نړۍ له هېوادونو څخه یې په بېلابېلو بهانو د شړلو خبرونه ورځ تر بلې زیاتيږي.
تازه ځینو بهرنیو رسنیو د جرمني کورنیو چارو وزیر له قوله خبر کې ویلي چې نوموړي د هغو افغان کډوالو د ایستلو پروسې پر چټکولو ټینګار کړی چې په یاد هېواد کې په بېلابېلو جرمونو کې ښکېل دي.
دغه بحث وروسته له هغه بیاځل راپورته شوی چې د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډوبرېنټ په ټرایر ښار کې پر یوه محصل له مرګوني برید وروسته یو ځل بیا ټینګار کړی چې جرمني به د مجرمو افغانانو د شړلو لړۍ روانه وساتي.
د جرمني کورنو چارو وزیر ویلي: « زما په نظر دا لا هم یو حتمي او ضروري اقدام دی او زه به هڅې روانې وساتم چې افغانستان او ورته هېوادونو ته د مجرمو کسانو د ایستلو پروسه نوره هم پراخه او چټکه کړم.»
ډوبرېنټ چې د سوسیال مسیحي ګوند غړی دی او دغه ګوند د سختو امنیتي تګلارو، کډوالۍ د کنټرول، د قانون د حاکمیت او د دودیزو ارزښتونو په ساتلو کې فعاله ونډه لري؛
تېره ورځ یې په برلین کې خبریالانو ته په یوه کنفرانس کې د مبالغې په ډول ویلي چې جرمني هغه هېواد نه دی چې د رواني ناروغانو د صدمو مسوولیتونه هر ځل پر غاړه واخلي.
الکساندر ډوبرېنټ زیاته کړې: « موږ دلته د نړۍ هغه ځای نه یو چې د ټولو رواني ناروغانو او د ټولو رواني ستونزو او صدمو مسوولیت پر غاړه واخلو، دا خبره مې لږ په مبالغې ډول وکړه.»
په دې راپور کې د نوموړي له قوله راغلي چې ټولنې حق لري په ښکاره ډول مجرمان له خپلو خاورو وباسي.
که څه هم تازه اسلامي امارت د دې موضوع په تړاو څه نه دي ویلي، خو له دې وړاندې یې په ځلونو له هېوادونو غوښتي چې افغانانو ته وخت ورکړي، ترڅو په خپله خوښه له یادو هېوادونو را ووځي او بېرته خپل هېواد ته راستانه شي.
د کډوالو حقونو یوشمېر مدافعان
د کډوالو حقونو مدافع عبدالرازق عدیل وايي: « د پناه غوښتنې حق یو نړیوال حق دی، خو دا حق د کوربه هېواد د قوانینو له رعایتولو سره غوټه شوی. په اوسنیو شرایطو کې قناعت بښوونکې پالیسي دا ده چې کوربه هېوادونه د خپلو وګړو ساتنې حق او د بشري حقونو د ژمنو ترمنځ تعادل وساتي.»
د جرمني هېواد له لوري د کډوالو ایستلو خبره بیا ځل داسې مهال مطرح کېږي چې د راپورونو له مخې، یو ۲۲ کلن محصل تېره چهارشنبه په ټرایر ښار کې د پوهنتون ترڅنګ په چاقو وهل شوی او وژل شوی دی.
د برید شکمن کس هم ۲۲ کلن افغان وګړی یاد شوی. ویل کېږي چې هغه د نامعلوم دلیل له مخې په عام سړک کې د پخلنځي په چاقو دوه ځلې د محصل د بدن پر پورتنۍ برخه ګوزارونه کړي او وژلی دی.
