ګڼې څېرې او شخصیتونه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي او د ډیورنډ فرضي کرښې په اوږدو کې د شخړو بندولو او د دواړو لورو ترمنځ د اړیکو رغولو لپاره د خیبرپښتونخوا په مرکز پېښور کې د سولې جرګې ته رابلل شوي دي.
د پاکستاني رسنیو د معلوماتو له مخې، په دې جرګه کې د خیبرپښتونخوا او فرضي کرښې ته څېرمه سمیو مشرانو، دیني عالمانو، سیاستوالو او د مدني ټولنو یو شمیر غړیو کډون کړی و.
د جرګې ګډونوالو ټنیګار کړی چې د روانې جګړې تر ټولو زیات زیان د فرضي کرښې دواړو غاړو ته پرتو پښتنو ولسونو ته اوښتی او باید ژر تر ژره ودرول شي.
ازاد خبریال او د جرګې غړی طاهر خان وايي: « دا جرګه د دې لپاره رابلل شوې وه چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ روانه منازعه او جنګي حالت څنګه نارمل حالت ته را وګرځوي. د جرګې غوښتنه وه چې اوربند باید دوام وکړي او د ستونزې حل لپاره مذاکرات پیل شي. همدارنګه غوښتنه وشوه چې دواړه هېوادونه باید نورو ته د خپلې خاورې کارولو اجازه ورنه کړي. جرګې دا غوښتنه هم وکړه چې له شپږو میاشتو راهیسې د تجارت بندې لارې باید خلاصې شي او دغه راز له افغان مهاجرینو سره ښه چلن وشي.»
د جرګې کډنوالو د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان پر تګلارې نیوکه کړې او ویلي دي چې افغان کډوالو ته باید په باعزته توګه او په خپله خوښه د ستنېدو موقع ورکړل شي.
د جرګې یوه ګډونوال او دیني عالم شیخ ادریس له دواړو هېوادونو غوښتي چې اوربند وغځوي او روان کړکېچ د مذاکراتو له لارې حل کړي.
بله خوا، په هېواد دننه سیاسي فعالان د جرګو له لارې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روان کړکېچ حل کټور بولي.
د سیاسي چارو شونکی روح الله هوتک وايي: « دا روښانه ده چې دغې جرګې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ستونزو هوارولو لپاره د ګډ چوکاټ پر جوړېدو او کار پر کېدو ټینګار وکړ. جرګې د ستونزو هوارولو لپاره له دواړو هېوادونو غوښتنه وکړه چې سم لاسي اوربند وکړي او د اعتماد جوړونې لپاره زمینه مساعده کړي. دا هم روښانه ده چې جرګه د پښتنو په فرهنګ کې د ستونزو هوارولو یو مکانېزم دی مګر د جرګې مستقیم او سم لاسي اغېز به ځکه محدود وي چې غیر مستقیم رول لري.»
همدارنګه د جرګې ګډونوالو د دواړو هېوادونو ترمنځ په ټپه درېدلې سوداګرۍ د بیا پیل غوښتنه هم کړې.
اقتصادي شنونکي بیا د سوداګریزو او ټرانزیټي لارو خلاصولو غوښتنه خورا مهمه بولي او له دواړو لورو غواړي چې سوداګري دې له سیاسته جلا کړي. د دوی په خبره، د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري د سیاسي لوبو ښکار شوې او ډېر زیان یې عامو خلکو ته اوښتی.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالنصیر رښتیا وايي: « د پاکستان پوځ او استخبارات باید د ولس پرېکړو ته درناوی وکړي او دا تجارت بېرته پيل کړي. د پاکستان نظامیان باید هېڅکله بیا د افغانستان تجارت ته ستونزه جوړه نه کړي؛ دا یوه ښه خبره ده، ځکه افغانستان تل د سولې پلوی دی او غواړي له پاکستان سره هم ښې اړیکې ولري. اوس دا تصمیم د پاکستان د پوځ او استخباراتو په لاس کې دی چې آيا د خپلو ولس پرېکړو ته درناوی کوي که نه؟»
که څه هم د دې جرکې په اړه اسلامي امارت او د پاکستان پوځي رژیم رسمي غبرګونونه نه دي ښودلي، خو سرچینو شمشاد ته تایید کړې چې ټاکل شوې د چین په اورمچې کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ مذاکرات وشي.
دا چې پېښور کې د سولې جرګه او یا هم د چین په منځګړیتوب د سولې هڅې به روانه شخړه پای ته ورسوي او که نه، شنونکي یې بریا د پاکستان له نیت او سیاست سره تړلې بولي.
