د پېښو پر وړاندې مبارزې لپاره د چمتوالي ملي ادارې خبر ورکړی چې په هېواد کې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د وروستیو ورښتونو او سېلابونو راوتو له امله ۱۴ هېوادوال شهیدان او له ۱۷ زیات نور ټپیان شوي دي.
د دې ادارې وياند وايي، په ۲۵ ولایتونو کې تر دې مهاله د بارانونو، سېلابونو، غره ښوېیدنې او تندر غورځېدنې له امله ګڼ شمېر کورنیو ته ځاني او مالي زیانونه اوښتي دي.
همدارنګه، د کاپیسا امنیه قومندانۍ ویاند هم ویلي چې د وروستیو بارانونو او د ځمکې ښویېدلو له امله د دې ولایت د مرکز اړوند محمد عمرخېل په کلي کې یوه ښځه له خپلې کوچنۍ لور سره یوځای څاه ته لوېدلې ده.
عبدالفتاح فایز زیاته کړې، ماشومه د ځایي خلکو او امنیتي ځواکونو له خوا ژغورل شوې، خو مور یې خپل ژوند له لاسه ورکړی.
د پېښو پر وړاندې مبارزې لپاره د چمتوالي ملي ادارې وياند محمد یوسف حماد وايي: « په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په کابل، کاپیسا، پروان، پنجشېر، دایکنډي، پکتیکا، خوست، لوګر، میدان وردګ، غزني، زابل، روزګان، هلمند، هرات، غور، بلخ، سمنګان، جوزجان، بدخشان، ننګرهار، لغمان او نورستان ولایتونو کې د بارانونو، سېلابونو، ځمک ښویېدنو او تندر غورځېدلو له امله ۱۴ تنه هېوادوال شهیدان او ۱۷ نور ژوبل شوي دي.»
د نوموړي په خبره، د وروستيو سېلابونو او ورښتونو له امله ۴۷۶ کورونه، ۱۴۲۳جرېبه کرنیزه ځمکه، ۲۳ د اوبو څاه ګانې تخريب او يو شمېر څاروي هم تلف شوي دي.
حماد زیاته کړې، د پېښو پر وړاندې مبارزې لپاره د چمتوالي ادارې زیانمنو کورنیو ته نغدي او غیر نغدي مرستې، خوراکي توکي او نورې مرستې استولې دي.
محمد یوسف حماد زیاتوي: « همدارنګه ۵۰ کورونه په بشپړ ډول او ۴۲۶ کورونه په نسبي ډول او ۱۶ بابه دوکانونه هم په بشپړ او نسبي ډول ویجاړ شوي دي. د یادونې وړ ده چې ۲۲ د اوبو شبکې او څاه ګان، ۱ زر ۴۲۳ جریبه کرنیزې ځمکې، ۱۱۵ ونې او باغونه او ۲۱ تختې سولرونه هم ویجاړ شوي دي. په ټولیز ډول ۶۰۳ کورنۍ د دغو پېښو له امله زیانمنې شوې دي.»
له بلې خوا، د کډوالۍ نړيوال سازمان وايي، افغانستان کې وروستيو بارانونو او سېلابونو خلکو ته زیانونه اړولي او یاد سازمان زیاتوي چې د دوی ټیمونه په اغېزمنو سیمو کې د خلکو اړتیاوې ارزوي او بېړنۍ مرستې ورته برابروي.
ياد سازمان پر اېکس پاڼه ليکلي، د هېواد په ۱۱ ولایتونو کې بارانونو او سېلابونو د خلکو کورونو او زېربناوو ته زیانونه اړولي دي.
د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې رییس وايي، د وري میاشتې له ۱۲ تر ۱۵نېټې پورې د هېواد په یو شمېر سیمو کې ورښتونه، سېلابونه، تندرونه او تېز بادونه دوام ولري.
محمد نسیم مرادي دغه راز وايي: « د هېواد په لوېدیځو، سوېل لوېدیځو، ختیځو، شمال ختیځو او مرکزي ولایتونو کې د ۱۴۰۵ لمریز کال د وري په ۱۴ مه د شدیدو ورښتونو اټکل شوی. دا ورښتونه به د وري میاشتې تر ۱۵ نېټې ادامه ولري.»
له دې سره، پنجشېر، تخار او سمنګان ولایتونو کې تړل شوې لارې بېرته پرانستل شوې. د مسوولینو په خبره، د تخار ولایت د نمکآب ولسوالۍ لاره او د سمنګان ولایت د خُرم– سارباغ لاره چې د پرله پسې بارانونو او سېلابونو د را وتلو له امله د ټرافیکو پر مخ تړل شوې وه، د ټولګټو وزارت د ولایتي ټیمونو د شپهاو ورځ هڅو په پایله کې پاک او بېرته د تګ راتګ پر مخ پرانستل شوې دي.
مسوولین دغه راز وايي، د روی دوآب ولسوالۍ لار د ملاعلي پل په سیمه کې تر دا مهاله پورې د تګ راتګ پر مخ تړلې او د ترمیم او بیا پرانستلو لپاره هڅې روانې دي.
د ټولګټو چارو وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس وايي: « د ټولګټو وزارت ولایتي ټیمونه د لویو لارو او سړکونو د بېلابېلو برخو په ترمیم او پاککارۍ باندې بوخت دي او بشپړ چمتوالی لري چې د لارو تړل کېدو په صورت کې دغه لارې بېرته خلاصې کړي.»
په داسې حال کې ده چې افغانستان د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې له زیانمنو هېوادونوڅخه ګڼل کېږي او د دې ډول پېښو تکرار ښيي چې د مخنیوي تدابیرو او له سمې پلان جوړونې پرته به د ځاني او مالي زیانونو خطر پر خپل ځای وي.
د اقتصادي چارو کارپوهانو خبرداری ورکړی چې د طبیعي پېښو له ډلې د سېلابونو زیاتېدو په صورت کې اړتیا ده چې د چمتوالي کچه لوړه، سرچینې ښې مدیریت او کلکې زیربناوې جوړې شي.
