Skip to content
د ملکي تلفاتو او بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو وروستی راپور چې د سه شنبې پر ورځ خپور شو، په کې راغلي، په تېرو شپږمیاشتو کې لږ ترلږه ۳۹۷ تنو ته په بېلا بېلو پېښو کې وژل شوي دي.
دغه راز په یاد راپور کې د بشري حقونو وضیعت د اندېښنې وړ بلل شوی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو راپور یوه برخه:« په جګړو کې کمښت د ملکي تلفاتو په کچه کې د پام وړ کموالی راوستلی،خو اوس هم د ډېری افغانانو لپاره د بشري حقونو وضعیت د ژورې اندیښنې وړ دی. د ۲۰۲۱ کال د اګست له ۱۵مې نیټې د ۲۰۲۲ کال د فبرورۍ ۱۵ پورې،یوناما او د بشر حقونو سازمان لږ تر لږه 1,153 ملکي تلفات مستند کړي،چې په دوی کې د ۳۹۷ تنو وژل کیدل هم شامل دي.دغه کسان د بېلابېلو ډلو لوري د بریدونو په لړ کې وژل شوي دي.»
د ملګرو ملتونو دغه راپور داسې مهال خپرېږي،چې واک ته د اسلامي امارت له رسیدو سره امنیت ښه شوی او له بېلا بېلو ولایتونو په اوونۍ کې د دوه یا درې تنو د مرګ ژوبلې راپورونه ورکول کېږي. د د د پوځي چارو کارپوهان وایي، د ملګرو ملتونو دا راپور د فشار لپاره یوه وسیله ده او امریکا غواړي،له د ې لارې په واکمن حکومت خپلې غوښتنې ومني.
د پوځي چارو کارپوه توریالی ځاځی وايي:« ملګري ملتونه دې باید خپلې ادعاوې د مستندو اسنادو پر اساس وړاندې کړي. دا د امریکا له لوري د ملګرو ملتونو په وسیله پر طالبانو باندې یو دول فشار دی،ترڅو طالبان دې ته اړ کړي،چې د رسمیت پېژندنې لپاره د امریکا په خوښه مشارکتي حکومت رامنځ ته شي.»
په دې وروستیو کې د امنیتي ځواکونو په چګ پاینتونو کې ځینې ولسي کسان وژل شوي،چې وروستۍ پېښه یې تېره اونۍ په کونړ کې د یوه ځوان وژل وو،چې اسلامي امارت یې عاملین نیولي دي.
د سیاسي چارو شنونکي اوس ټینګار کوي،چې ملګري ملتونه دې د راپورونو پر ځای پر افغانستان د لګېدلو اقتصادي او سیاسي بندیزونو په نرمولو کار وکړي،تر څو دلته د روان بشري ناورین مهار کې مرسته وکړي.
د سیاسي چارو شنونکی احمد خان اندړ وايي:« که چېرې د ملګرو ملتونو پر افغانستان زړه سوځي، نو اقتصادي او سیاسي بندیزونه دې لرې کړي او حکومت دې پر رسمیت وپېژني،ترڅو افغانستان کې د بشري ناورین مخه ونیول شي. که چېرې دا بندیزونه نه لرې کېږي، نو افغانستان کې به بې ثباتي او بې نظمي زیاتیږي.»
ملګري ملتونه د هرکال په نیمايي او پای کې د ولسي خلکو د مرګ ژوبلې راپور خپروي،چې په وروستي راپور کې یې د نږدې څلور سوه ملکیانو د وژنې مسوول بېلابېلې ډلې بللې دي.