په داسې حال کې چې په هرات کې له تېرې یوې اوونۍ راهیسې د ورښتونو لړۍ پیل شوې، ځايي چارواکو وايي، د ورښتونو د اوبو له ضایع کېدو څخه د مخنیوي لپاره یې په هرات ښار او بېلابېلو ولسوالیو کې اتیا زره جذبي څاه ګان او چکډیمونه جوړ کړي.
د هرات کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وايي، د دغو څاه ګانو او چکډیمونو سره هڅه کوي چې د تر ځمکې لاندې د اوبو زېرمې زیاتې او د وچکالۍ اغېزې کمې کړي.
د هرات کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست د کرنیزو چارو آمر بشیر احمد احمدي وايي: « موږ په ولسوالیو کې د سطحي اوبو زېرمه کولو لپاره له ۸۰ زرو ډېر څاه ګان او کوچني بندونه جوړ کړي. همدارنګه د رسنیو، ورکشاپونو او مجالسو له لارې مو خلک او بزګران هڅولي چې په خپلو کورونو او شاوخوا سیمو کې د باران اوبو جذبولو لپاره څاه ګان او کندې جوړې کړي.»
په ورته وخت کې د هري رود- مرغاب سیندونو حوزه کې ټولو رسټورانټونو او ځايي اوسېدونکو ته یې هم د جذبي څاه ګانو د کیندلو لارښوونه کړې چې له مخې یې تر اوسه یوازې په هرات ښار کې یو نیم زر څاه ګان کیندل شوي دي.
د هریرود – مرغاب سیندیزې حوزې تخنیکي سلاکار عبدالله احمدي وايي: « موږ صنعتي ښارګوټو، مارکېټونو، موټر وینځلو ځایونو، حمامونو او نورو اوبه مصرفوونکو ته سپارښتنه کړې او مکلف مو ګرځولي چې د سطحي اوبو لپاره جذبي څاه ګان وکیندي او د باران اوبه په کې جذب کړي.»
په هرات کې د ځايي چارواکو له خوا دا اقدام داسې مهال شوی چې په هېواد کې پرله پسې وچکالیو تر ځمکې لاندې اوبو زېرمې ټیټې کچې ته رسولې دي چې له امله یې د هېواد په بېلابېلو برخو کې خلک او په تېره بیا بزګران له جدي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
په هرات کې ځايي اوسېدونکي بیا د ورښتونو موجوده لړۍ ته نه یوازې خوښ برېښې بلکې دا هیله هم څرګندوي چې دا ورښتونه به تر ځمکې لاندې د اوبو زېرمې تر یوه بریده ډکې کړي.
د هرات اوسېدونکی محمد یعقوب وايي: « که داسې یوه پروژه په لاره واچول شي چې د واورې او باران اوبه د ځمکې تل ته ښکته کړي، ترڅو په خوږو اوبو بدل شي، دا به ډېره ګټه وکړي.»
د هرات اوسېدونکی ګل احمد وايي: « خلک او حکومت باید بندونه جوړ کړي، ترڅو د ځمکې سر اوبه ضایع نه شي، ځکه خلک اوبه نه لري او سخته اړتیا ده.»
په هرات کې خلک د ورښتونو دې لړۍ ته داسې مهال خوشبیني څرګندوي چې مسوولین بیا په روان کال کې په دې ولایت کې د ورښتونو اندازه له ۵۱ ملي مټرو څخه تر۹۰ میلي مترو پورې ښیي، حال دا چې د وچکالۍ څخه د خلاصون لپاره لږ تر لږه ۲۵۰ ملي متره ورښت ته اړتیا ده.
