د شانګهای همکاریو سازمان ۲۴مه ناسته د روسیې په پلازمېنه مسکو کې له دوو ورځو بحثونو وروسته، پای ته ورسېده.
په دې غونډه کې د شانګهای همکاریو سازمان د غړیو هېوادونو مشرانو او استازو د سیمې امنیت په تړاو د اندېښنو شریکولو ترڅنګ، د خپلمنځي اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پر زياتولو ټینګار کړی.
په دط ناسته کې د چین، روسیې، قطر، هند، بېلا روس، قزاقستان، قرغېزستان، تاجیکستان، ازبېکستان، پاکستان او ځینو نورو هېوادونو مشرانو او استازو ګډون درلود.
تحلیلوونکي وايي، شانګهای سازمان په سیمه کې مهم رول لري او له همدې امله باید د اقتصادي او امنیتي پرمختګونو په برخه کې ګړندي ګامونه پورته کړي.
د دوی په باور، د سیمې هېوادونو ترمنځ اقتصادي او سوداګریزې همکارۍ کولی شي د سیمې ثبات په بشپړه توګه تامين کړي.
د سیاسي چارو شنونکی فیض محمد ځلاند وايي: « دوی د سیمې د تاوتریخوالي او نا امنۍ په اړه او دغه راز د سیمې د اقتصادي راکره وکړې او د سیمې د ټیکار او پرمختګ اړوند مهم بحثونه کوي. کلنۍ غونډو کې تر ډېره د سیمې پر ثبات خبرې کېږي.»
ځینې نور شنونکي په دې باور دي چې دا سازمان د سیمې مهمو او زبرځواکو هېوادونو له لوري رامنځته شوی او باید اجازه ورنه کړي چې نور هېوادونه په سیمه کې ناامنیو او بې ثباتیو ته لمن ووهي.
د سیاسي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي: « د شانګهای سازمان یو له اهدافو څخه همدا دی چې په دې سیمه کې امنیت ټینګ کړي، سیمه ییزو او بهرنیو هېوادونو ته اجازه ور نه کړي چې دلته سیاسي او اقتصادي بې ثباتي رامنځته کړي. په دې ډول حالاتو کې باید یاد سازمان او د هغه رهبري کوونکي هېوادونه لاس په کار شي او د سیمې امنیت ونیسي.»
خو د افغانستان په اړه د شانګهای سازمان پرېکړې له دې امله بې اغېزې ګڼل کېږي چې افغانستان له پیل نه تردې دمه په کې څارونکی دی او بشپړ غړيتوب يې نه لري. شنونکی وايي، د شانګهای همکاریو سازمان محوري هېوادونو ته په کار ده چې افغانستان د دې سازمان د مهم غړي په توګه ومني.
د سياسي چاروشنونکی نجیبالله جامع وايي: « افغانان د دې سازمان پر اهمیت، اغېزو او وړتیاوو باور لري، خو مهمه دا ده چې تر هغو افغانستان د دې سازمان غړیتوب ونه لري او په پرېکړو کې یې ښکېل نه شي، دا به ډېره سخته وي چې پرېکړې او موخې یې د افغانستان په برخه کې پلې شي.»
د شانګهای همکاریو سازمان ۲۴مه ناسته چې د روانې نومبر میاشتې په ۱۷مه په مسکو کې پیل شوې وه، د همدې میاشتې په ۱۸مه پای ته ورسېده.
