پاکستان هغه هېواد دی چې له څو لسیزو راهیسې د وسله والو ډلو په روزنه او ملاتړ تورن دی او وخت ناوخت یې چارواکي هم دا مني چې د تېرو څو لسیزو راهیسې یې د ځینو هېوادونو په خوله وسله وال روزلي دي.
د سیاسي چارو کارپوهان وايي، پاکستان لاهم هغه ستراتیژي نه ده بدله کړې چې له مخې یې وسله والې ډلې روزي او اوس هم د دې هېواد کنټرول لاندې سیمو کې د داعش په څېر وسله والې ډلې حضور او مرکزونه لري.
د سیاسي چارو شنونکی سلیم پیګیر وايي: « لکه څرنګه چې د پاکستان دفاع او کورنیو چارو وزیرانو اعتراف وکړ چې په تېرو ۵۰ کالو کې یې د لوېديځو هېوادونو چټل کارونه ترسره کول، نن هم هماغه کارونه ادامه لري. دوی د داعش په څېر ترهګرې ډلې په خپله خاوره کې روزي، د افغانستان او نورو هېوادونو پر ضد ترې کار اخلي. دا هرڅه مستند شوي او له همدې امله پاکستانیان کوښښ کوي چې پر نړیواله کچه د ملامتۍ ګوته افغانستان ته ونیسي.»
د دوی په باور، ګڼ داسې نړیوال شواهد موجود دي چې پاکستان په ګاونډ او سیمه کې د خپلو اهدافو لپاره وسله وال روزلي او لا یې هم روزي او دا کار د سیمې او نړۍ امنیت لپاره ستر ګواښ دی.
دوی وايي، نړیواله ټولنه باید پر پاکستان د بندیزونو وضع کېدو له لارې فشار راوړي چې د ډلو ټپلو له روزنې لاس واخلي.
د سیاسي چاروشنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي: « پر نړیواله کچه او د سیمې پر کچه داسې ډېر شواهد شته چې پاکستان د داسې ډلو او ټپلو کوربه توب کوي او تمویلي یې چې هغه سیمې او نړۍ ته امنیتي ګواښ دی. اوس د دې وخت راسېدلی چې نړیوال پر پاکستان بندیزونه ولګوي، ترڅو پاکستان له دې ډول کارونو لاس اخیستلو ته اړ شي او په سیمه کې امنیتي ګواښونه رامنځته نه کړي.»
د شنونکو غوښتنه داده چې نړۍ باید نور د پاکستان د دې ستراتیژۍ پر وړاندې چوپه پاتې نه شي چې پر مټ يې وسله والې ډلې روزي او تر کنټرول لاندې سیمو کې یې مرکزونه لري او نړیوال امنیت ته یې ګواښ جوړ کړی.
د سیاسي چاروشنونکی نجیب الرحمان شمال وايي: « باید ټول هېوادونه سره لاس ورکړي او د ترهګرۍ د دې شومې پدیدې جرړې وباسي، ترڅو د سیمې او نړۍ امنیت له دې ډېر متضرر نه شي. د حکومت دنده هم یوازې دا نه ده چې له دې ډلې سره مبارزه وکړي، بلکې نړیوال اتحاد کولی شي په دې برخه کې مرسته وکړي.»
د چارو یو شمېر شنونکو په اند، ښه به دا وي چې نړۍ د پاکستان د تأسیس په لومړیو لسیزو کې پراسلام اباد داسې فشارونه وارد کړي وای چې هماغه مهال یې د وسله والو ډلو له ملاتړ لاس اخیستی وای، خو اوس هم ناوخته نه دی او په کار ده چې په دې برخه کې جدي اقدام وکړي.
د سیاسي چارو شنونکی کمال ناصر اصولي وايي: « نړۍ په دې پوهېږي چې پاکستان تل د افغانستان او سیمې لپاره نفرتونه زیږولي، مسلح افراد یې تربیه کړي او بیا یې د سیمې هېوادونو ته لېږلي او د هغوی نظامونه یې ورباندې چلنج کړي. اوس هم دا لړۍ ادامه لري او د داعش په ګډون مختلفې ډلې روزي او په سیمه کې او بیا په ځانګړې توګه افغانستان کې پرې نظام چلنج کوي. دا له هېچا پټه نه ده او نړۍ هم په دې پوهېږي. نړۍ باید په تېرو ۲۵ کالو کې پاکستان سمې لارې ته برابر کړی وای، خو اوس هم ډېره ناوخته نه ده چې دا فشارونه حقیقي شي.»
د افغانستان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد هم ویلي چې په افغانستان کې د داعش خرسان ډلې په ضد عملیاتو له امله د دې ډلې ډېری مشران له ډیورنډ فرضي کرښې اوښتي او د پاکستان تر کنټرول لاندې سیمو ته تللي چې په یادو سیمو کې د دې ډلې د مشرانو خوندیتوب سیمه ییز او نړیوال امنیتي ګواښونه پېښولی شي.
خلیلزاد له امریکا هم غوښتي چې د یادې ډلې پر وړاندې جدي مبارزې په برخه کې دې پر پاکستان فشار راوړي.
