د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو سترې کمېشنرۍ(یو.اېن.اېچ.سي.آر) په یوه راپور کې ویلي، د ۲۰۲۵ زېږدیز کال په لومړیو پنځو میاشتو کې شاوخوا ۱.۲ میلیونه افغانان پاکستان او ایران ته کډوال شوي.
راپور کې ویل شوې، د دغو کسانو ډېره برخه د امنیتي اندېښنو، د ښځو پر کار او له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو د بندیز، بېوزلۍ کچې لوړېدو او په افغانستان کې د لومړنیو خدماتو د نه شتون له امله د خپل هېواد پرېښودو ته اړ شوي دي.
د راپور یوه برخه کې راغلي: « د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ میاشتې له لومړۍ نېټې د مې میاشتې تر ۳۱ مې نېټې شاوخوا ۱.۲ میلیونه تنه افغانان له قانوني او غیری قانوني لارو پاکستان او ایران ته کډوال شوي. له دې جملې شاوخوا ۴۵۰ زره کسان ایران ته او ۷۲۲ زره کسان پاکستان ته تللي.»
د ملګرو ملتونو اړوند کډوالۍ سترې کمېشنرۍ د راپور په یوه بله برخه کې ویل شوي، د ۲۰۲۴ زېږدیز کال په لومړیو پنځو میاشتو کې شاوخوا ۹۰۰ زره کسان ایران او پاکستان ته کډوال شوي وو.
له بلې خوا، په پاکستان کې مېشت افغان کډوال وایي، که څه هم په پاکستان کې یې ستونزې زیاتې شوې، خو په افغانستان کې د کاري فرصتونو نه شتون او د اقتصادي ستونزو له امله نه شي کولی بېرته افغانستان ته ستانه شي.
په پاکستان کې مېشت افغان کډوال حاجي نظر خوګیاڼیوال وايي: « د پاکستان سفران وزارت چې کوم دی امیرمقام صیب، هغه له پارلمان د افغان مهاجرینو د ایسارولو غوښتنه کړې، خو له بده مرغه پارلمان دا پرېکړه نه ده کړې چې افغان کډوال به څومره په پاکستان کې پاتې کېږي، ښايي د دوه یا شپږو میاشتو لپاره یا هم ښايي د پاکستان حکومت ټول افغان کډوال په ظالمانه شکل وشړي. که دا کډوال په یوځل افغانستان ته لاړ شي، د دوی لپاره هلته هېڅ ډول د کاروبار زمینه نه شته.»
په ورته مهال د کډوالو د حقونو یو شمېر مدافعین وایي، په ایران او پاکستان کې افغان کډوال له زیاتو ستونزو سره مخ دي او له دې سره په یادو هېوادونو کې د افغانانو د ایستلو ضرب الاجل هم نږدې شوی چې همدې چارې خپله افغانان له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي.
د کډوالو حقونو فعال صدیق الله کاکړ وايي: « هغه افغانان چې دلته کاروبار لري، هغوی هم په تشویش کې دي د جون له ۳۰ مې وروسته به د دوی د اوسېدلو پروسه نوره وغځول شي که نه. دلته اوس هم د افغانانو د نیولو او ځورولو پېښې کېږي، خو د تېرو کالو په پرتله کمې دي. د افغانانو وضعیت ته په کتو، د ملګرو ملتونو سترې کمېشنرۍ له طرفه په دې اړه تشویش او هڅې پیل شوې دي.»
هڅه مو وکړه د دې موضوع په تړاو د سرپرست حکومت نظر هم له ځان سره ولرو، خو له پرله پسې اړیکو سره یې زموږ اړیکې ځواب نه کړې.
له دې وړاندې د اسلامي امارت چارواکو ویلي، راستنېدونکو کډوالو ته له کاري فرصتونو سربېره، ټولې اړینې اسانتیاوې برابرې شوې دي.
