د ترکمنستان ولسمشر د مرکزي آسیا- ایټالیا په سرمشریزه کې چې د مې پر ۳۰ مه په قزاقستان کې ترسره شوه، ټینګار کړی چې یاد هېواد د افغانستان وضعیت له پامه نه شي غورځولی او په خبره یې له افغانستان سره د نړیوال ډیالوګ رامنځته کېدو په موخه عملي کار ته دوام ورکوي.
د ترکمنستان بهرنیو چارو وزارت ویلي: « د ترکمنستان ولسمشر پر دې ټینګار وکړ چې دا هېواد نه شي کولی په افغانستان کې روان وضعیت له پامه وغورځوي. ترکمنستان دا مهم ګڼي چې د افغانستان له سرپرست حکومت سره د نړیوال ډیالوګ رامنځته کېدا په موخه عملي کار ته دوام ورکړي.»
په ورته مهال، نوموړي په افغانستان کې ځینو مهمو پروژو ته په اشارې ویلي، ترکمنستان هڅه کوي له افغانستان سره په ګډو ګټو کې ښکېل شي او په خبره یې په سیمه ییزو لویو پروژو، په تېره بيا د هغه دهلېز جوړولو په اړه کار وکړي چې افغانستان، پاکستان او ترکمنستان سره نښلوي.
د ترکمنستان بهرنیو چارو وزارت په دې اړه ویلي: « ترکمنستان هڅه کوي چې له افغانستان سره په ګډو ګټو کې ښکېل شي او هغه څه وکړي چې اړتیا یې لېدل کېږي. موږ په سیمه ییزو لویو پروژو لکه ټاپي او نورو پروژو هم غور او پام کوو. د دې ترڅنګ به د هغه کورېډور او لارې په اړه هم کارو کړو چې افغانستان، ترکمنستان او پاکستان ترمنځ ګډه لاره رامنځته کوي او دا څه به په افغانستان کې بشري مرستو رسولو کې هم مهمه ونډه ولري.»
د سرپرست حکومت چارواکي بیا د ترکمنستان د دې دريځ ستاينه کوي او وايي، سترې سیمه ییزې پروژې د سیمې په اتصال او ثبات کې مهم رول لري او له لارې یې د هېوادونو ترمنځ اقتصادي همکارۍ پراخېدای شي.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي: « موږ هم د ترکمنستان هېواد د دې دریځ حمایت او هرکلی کوو. دوی واقعا ً سترې سیمه ییزې پروژې یې د سیمې په اتصال او ثبات کې مهم رول لري. افغانستان د سیمې د یوه مهم هېواد په توګه د داسې سترو او اتصالي پروژو یوه مهمه برخه دی. موږ په دې باور یو چې د دې ډول لویو پروژو په پلي کېدو سره به د سیمې هېوادونو ترمنځ اقتصادي او نورې همکارۍ لا پراخې شي.»
د سیاسي چارو شنونکي بیا په نړیوالو سټېجونو کې د ګاونډیو هېوادونو له لوري د افغانستان مثبت انځور وړاندې کول مهم بولي او له هغو ګاونډیو هېوادونو چې خپلو شخصي موخو ته د رسېدو په هڅه کې دي، غوښتنه کوي چې دې دریځ ته د پای ټکی کېږدي.
د دوی په خبره، اسلامي امارت ته په کار ده چې له ګاونډیو هېوادونو سره په ګډه د ټاپي، کاسا زر او نورو سترو پروژو چارې عملي کړي.
د سیاسي چارو شنونکی اسلم دانشمل وايي: « د افغانستان په اړه د سیمې هېوادونو او د هغوی د لوړ پوړو چارواکو نظریات یو رغنده فکر دی او د افغانستان د اوسني دولت اړیکې غښتلې کوي. همدارنګه دا مهمه ده چې پر نړیوالو سټېجونو د افغانستان لپاره لابي ګري وشي.»
د حقوقي چارو شنونکی اسماعیل ځدراڼ وايي: « ترکمنستان او د منځنۍ آسیا نور هېوادونه زموږ ګاونډیان دي. اسلامي امارت ته په کار ده چې له دوی سره په اړیکو کې له دقت کار واخلي او له اوسني فرصت سالمه استفاده وکړي.»
د مالوماتو له مخې، په ۲۰۲۴ زېږدیز کال ترکمنستان او افغانستان د ۲۰۰ میلیونو ډالرو زیات ۱۰ هوکړه لیکونه لاسلیک کړل چې د ساختماني موادو لکه پولادو، رنګ، مرمر ډبرو او خوراکي توکو راکړه ورکړه په کې شامل دي. دا تړونونه د سوداګرۍ د پراختیا او د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو لا پیاوړتیا لپاره مهم ګام بلل کېږي.
